Dini Yaşantıya Karışmada Anneye İtaat
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm Hocam, bizleri aydınlattığınız için Allah razı olsun. Hocam benim sorunum annem ile ilgili, önceki sorularda araştırıp bulamadığım için sormaya karar verdim. Benim annem malesef dini değerleri yaşamayan, hatta mesela alkol yasağına "o eskidenmiş" diyen birisi. Anlatmak istediğimde sinirlenip dinlemiyor. Benim namaz kılıp Kur'an okumama ise "artık aramıza dön, çevremizde senin gibi kimse yok, sen neden böyle oldun" en kötüsü de "benim emeklerimin karşılığı bu muydu?" diyor. Mevlid kandili nedeniyle namaz kılıp Kur'an okuduğum bir gecede ise ağlayarak "Sen artık yaşama, uç sen. Oğlum sen ne yapıyorsun? Sana hakkım kesinlikle helal değil." diye mukabelede bulundu. Kendisine sorunca "ben senin namazına orucuna ibadetine karışmıyorum ama abartma" diyor. "Bu yaptıklarınla bu halinle beni çok üzüyorsun, beni bu kadar üzdüğün için hakkım helal değil" dedi. İlk kez söylemesinden birkaç gün sonra sorduğumda tekrar hakkını helal etmedi. Ben onların alkol aldığı masada oturmayıp, Kur'an okuyup dinimi yaşamaya çalıştıkça aramızdaki uçurum büyüdü. Bana bu halde devam ettiğim sürece bizim birlikte yaşayamayacağımızı, yapamayacağımızı söyledi. Ben ondan, o da benden uzaklaştı, o sürekli ağlıyor ben sürekli üzgünüm. Hem onun hakkını helal etmemesi nedeni ile Allah'ın gazabından da korkuyorum. Ama hocam, onun beni çağırdığı yola girmeme imkan yok. Ona kalsa benim yaptıklarım yobazlık, bana kalsa onun yaptıkları cahiliye. İkimizde birbirimizin haline üzülüyoruz. Hocam ne yapayım, ibadetlerimi terkim mümkün değil. Hadisi, sünneti nasıl terk ederim? Annem bana karşı görevlerini hiç aksatmadı, ben de dini konular hariç elimden geldikçe aksatmadım. Hocam benim sorum onun hakkını helal etmemesi nedeni ile benim ibadetlerim, imanım boşa gider mi? İnşaAllah ona zalimlik etmiyorumdur. Tabi Allah'ın rızası her şey üzerindedir, ama korku işte. İkinci sorum, sizin deneyimlerinize de dayanarak, nasıl bir yol izlememi tavsiye edersiniz?"
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, anneye itaat ve saygı İslam'da çok önemli bir konudur. Ancak bu itaat, Allah'ın emirlerine ve dinin esaslarına aykırı olmamalıdır. Senin durumunda, annenle arandaki dini farklılıklar ve onun hakkını helal etmemesi gibi meseleler hassasiyetle ele alınmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anneye itaat ve saygı farzdır ancak anne, Allah'ın emirlerine açıkça karşı geliyorsa, bu durumda itaat sınırlandırılır. Namaz, oruç ve Kur'an okumak gibi ibadetlerden vazgeçmek mümkün değildir. Anneye karşı görevler yerine getirilirken, dinin emirlerinden taviz verilmemelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne-babaya iyilikle davranmak emredilmiştir:
"Rabbin sadece O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (Lokman, 31:14)
Aynı zamanda, Allah'a ortak koşmak veya O'nun emirlerine karşı gelmek söz konusu olduğunda itaatten kaçınılmalıdır:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine de itaat edin. Eğer bir şeyde anlaşmazlığa düşerseniz, onu Allah'a ve Resûlüne götürün." (Nisa, 4:59)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Anne-babaya iyi davranmak cennettendir, fakat onlardan birisi seni dine zorlar veya Allah'a şirk koşmanı isterse, ona itaat etme." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Senin durumunda annenin dini değerleri benimsememesi ve hatta ibadetlerini küçümsemesi üzücü bir durumdur. Ancak sen ibadetlerinden vazgeçmemelisin. Anneye karşı saygılı ve nazik davranmaya devam etmelisin. Onunla dini konuları zorlamadan, sevgi ve sabırla konuşmak, örnek olmak en etkili yoldur. İslam'da anne-babaya iyilik etmek sadece sözle değil, davranışla da olur. Annenin hakkını helal etmemesi senin sorumluluğunu artırmaz; sen elinden geleni yapmalısın. Allah'ın rahmeti geniştir ve kulun samimiyeti esas alınır.
Aranızdaki anlaşmazlıkta, annenin duygularını incitmeden, ibadetlerini gizli veya daha yumuşak şekilde sürdürmek de mümkündür. Aile içi iletişimde sabır ve dua çok önemlidir. Ayrıca, annenin haline üzülmek ve onun için dua etmek, aranızdaki bağı güçlendirebilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak anneye saygı ve itaatin önemli olduğunu, ancak dinin emirlerine aykırı bir durumda itaatin geçersiz olduğunu belirtir. Örneğin Şafii mezhebi de anne-babaya iyilikle davranmayı vurgular, ancak din karşıtı emirlerde itaatten kaçınılmasını söyler.
Sonuç
İbadetlerinden vazgeçme, anneye karşı nazik ve saygılı ol. Onun hakkını helal etmemesi seni sorumlu kılmaz; elinden geleni yap ve dua et. Sabırla, sevgiyle ve anlayışla yaklaşmaya devam et. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
