Deprem yardımlarını gönüllülerin de kullanması caiz midir?
Sorunun Detayı
"Hocam ben deprem bölgelerine gönüllü olarak çalışmaya gidiyorum. Gün içinde orada olduğumuz için oraya giden gıda yardımlarından tüketmemiz gerekiyor bunun bir sakıncası var mı? İkinci sorumsa, oraya gelen yardımlardan (genelde ilçe ve köylere gidiyorum) şehir merkezlerine götürüp orada dağıtan arkadaşlarım var, sonuçta orası da deprem bölgesi mantığıyla hareket ediyorlar hatta bazen evlerine bile götürüyorlar. Ben de o yardımların buraya gönderildiğini bu yüzden dinen çok da uygun olmadığını dile getirmeye çalışıyorum ama emin olmak için size sormak istedim, özellikle kendi evlerine götürdükleri kısmı için."
Açıklama
Deprem gibi afet durumlarında yapılan yardımların gönüllüler tarafından kullanılması ve dağıtılması, İslam hukukunda önemli bir konudur. Bu tür yardımların doğru ve hakkaniyetli şekilde kullanılması esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, deprem bölgelerinde gönüllü olarak çalışanların, görevleri gereği orada bulunan gıda ve diğer yardımlardan makul ölçüde tüketmeleri caizdir. Ancak, yardımların asıl muhtaçlara ulaşması esastır ve bu yardımların başka yerlere veya kişisel kullanıma götürülmesi, ihtiyaç sahiplerine zarar verecek şekilde olmamalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de infak ve yardımlaşma ile ilgili genel prensipler vardır:
"Mallarını Allah yolunda harcayanlar, sonra da nefsini tasdik edenler gibi değildirler. Onlar için kat kat sevap vardır." (Bakara, 2/ 261)
Hz. Peygamber (sav) de yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması gerektiğini vurgulamıştır:
"Her kim bir müminin ihtiyacını giderirse, Allah da onun kıyamet günündeki ihtiyaçlarını giderir." (Buhari, Edeb, 27)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, deprem bölgesinde gönüllü olarak çalışmanız ve orada bulunan yardımlardan makul ölçüde tüketmeniz, görev icabı olduğundan ve ihtiyaç anında bulunduğunuzdan dolayı caizdir. Bu, hem sizin sağlığınız hem de hizmetin devamı için gereklidir. Ancak, bu tüketim ölçülü olmalı, israf edilmemeli ve asıl ihtiyaç sahiplerinin hakkı gözetilmelidir.
Diğer yandan, yardımların deprem bölgesinden başka yerlere, özellikle ihtiyaç olmayan veya afet bölgesi olmayan yerlere götürülmesi, İslam hukukunda uygun değildir. Çünkü bu yardımlar, mağdur ve muhtaçlara ulaşmak üzere gönderilmiştir. Evine götürmek gibi durumlar ise kesinlikle caiz değildir, zira bu durum yardımların amacına aykırıdır ve başkalarının hakkını gasp etmektir.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de yardımların ihtiyaç sahiplerine doğrudan ulaşması gerektiğini, gönüllülerin ise görevleri gereği makul ölçüde bu yardımlardan faydalanabileceğini belirtmektedir.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebi dışındaki diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Ancak bazı alimler, gönüllülerin tüketimi konusunda daha temkinli davranılmasını, sadece zorunlu hallerde tüketilmesini önerirler. Yardımların başka yerlere götürülmesi ise tüm mezheplerce caiz görülmez.
Sonuç
Özetle, deprem bölgesinde gönüllü olarak çalışırken oradaki yardımlardan makul ölçüde faydalanmanız caizdir. Ancak yardımların başka bölgelere veya kişisel kullanıma götürülmesi uygun değildir. Yardımların hakkaniyetle ve ihtiyaç sahiplerine ulaşacak şekilde dağıtılması önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
