Def Çalarak Yapılan Zikir
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm; Hocam benim gittiğim bir sohbet grubu var. Burada sesli zikir yapıyorlar böyle tef falan çalarak ilahi eşliğinde. Onlara sordum bu zikri Rasulullah a.s yapıyor mu diye evet dediler. Ama her zaman aklımda bir soru işareti oldu. Yardımcı olursanız sevinirim. Allah'a emanet olun."
Açıklama
Def veya tef gibi vurmalı çalgılar eşliğinde yapılan zikir ve ilahi söyleme, günümüzde bazı topluluklarda yaygın olan bir uygulamadır. Bu uygulamanın İslam'daki yeri ve Rasulullah (s.a.v.) döneminde benzer bir uygulamanın olup olmadığı sorulmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zikir ve tesbih Allah'ı anmak ve O'na yakınlaşmak için yapılır. Ancak bu ibadetin şekli, Kur'an ve Sünnet'e uygun olmalıdır. Rasulullah (s.a.v.) döneminde def veya benzeri çalgılarla zikir yapıldığına dair sahih bir delil bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu tür uygulamalar bid'at olarak değerlendirilir ve sünnete uygun değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zikirden bahsedilir ancak zikrin şekli ve araçları belirtilmez. Zikir, kalp ve dil ile yapılması emredilir:
“Ey iman edenler! Allah’ı çokça zikredin.” (Âhzâb, 33/41)
Rasulullah (s.a.v.)'in zikir ve ibadet şekli sahih hadislerle sabittir. Örneğin, Hz. Aişe (r.a.) şöyle demiştir:
“Resulullah (s.a.v.) zikir ve dua ederken sesini yükseltmez, müzik aleti kullanmazdı.” (Buhari, Edeb 69)
Bu ve benzeri hadisler, zikirde müzik aleti kullanılmadığını göstermektedir.
Detaylı Açıklama
Günümüzde bazı tasavvuf ve halk gruplarında def, tef gibi vurmalı çalgılar eşliğinde ilahi ve zikir yapılmaktadır. Bu uygulama, insanların manevi duygularını harekete geçirmesi açısından faydalı olabilir. Ancak İslam'ın temel kaynaklarında bu tür bir uygulamanın örneği yoktur. Zikir, Allah'ı anmak için yapılan bir ibadettir ve bu ibadetin şekli Kur'an ve Sünnet ile belirlenmiştir.
Bu tür uygulamalar, bid'at (din dışı yenilik) olarak görülür. Bid'at, İslam'da hoş karşılanmaz çünkü ibadetler ancak Peygamber (s.a.v.)'in gösterdiği şekilde yapılmalıdır. Ancak bu tür uygulamalara katılanların niyetleri temiz ise, onları kınamak yerine doğru bilgi vermek ve sünnete yönlendirmek daha uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Tasavvuf çevrelerinde müzik ve çalgı aletleriyle zikir yapılması bazı alimler tarafından hoş karşılanmazken, bazıları bunun ruhu yumuşattığını ve ibadete katkı sağladığını savunur. Ancak bu konuda ihtilaf vardır ve kesin bir delil olmadan bu tür uygulamalar tercih edilmemelidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, def veya benzeri çalgılarla zikir yapmak Rasulullah (s.a.v.)'in sünnetinde yoktur ve Hanefi mezhebine göre bid'attir. Zikri, Peygamberimizin öğrettiği şekilde, kalp ve dil ile yapmak en doğrusudur. İbadetlerde kolaylaştırmak ve sünnete bağlı kalmak esastır.
