‘Dedemin Vefatından Sonra Miras Konusunda Anlaşamadık’
Sorunun Detayı
"Dedem vefat etti. Babam mirası İslam hukukuna göre paylaşmak istiyor. 3 kız ve 2 erkek varisi var, babaannem hayatta ama diğer varisler bunu kabul etmiyor. Bu yüzden araları açıldı, konuşmuyorlar. Şimdi de amcam abime 2 hisse verelim ve kalanı biz aramızda paylaşalım diyormuş. Benim fikrim babam bu teklifi yaptıktan sonra kabul etmiyorlarsa onlar nasıl istiyorlarsa onu kabul etmeliydi ve vebali üzerinden atmalıydı, bu durum yüzünden çok sıkıntı yaşıyoruz."
Açıklama
Dedemin vefatı sonrası miras paylaşımı İslam hukukuna göre yapılmalıdır. Mirasçılar arasında anlaşmazlık olması durumunda, İslam'ın belirlediği kurallara uygun hareket etmek esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre miras, Kur'an ve sünnet esas alınarak belirlenen hisselere göre paylaştırılır. Mirasçılar kendi aralarında anlaşamazsa, mahkeme veya bilirkişi aracılığıyla İslam hukukuna uygun şekilde paylaşım yapılmalıdır. Miras hisseleri üzerinde keyfi değişiklik yapmak caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim miras paylaşımı ile ilgili açık hükümler içermektedir:
"Allah size çocuklarınızdan miras olarak erkek için, dişiden iki pay vermenizi emreder..." (Nisa Suresi, 4:11)
"Eğer mirasçılar arasında anlaşmazlık olursa, Allah'ın kitabına ve Resulünün hükmüne başvurun..." (Nisa Suresi, 4:59)
Hz. Peygamber (sav) de miras konusunda adaletle hareket etmeyi emretmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, miras paylaşımı İslam'da çok net kurallara bağlanmıştır. Babamın mirası paylaşmak istemesi, İslam hukukuna uygun hareket etme niyetini gösterir ve bu doğrudur. Ancak mirasçılar arasında anlaşmazlık çıkması sıkça görülen bir durumdur. Bu durumda yapılması gereken, Kur'an ve sünnetten gelen miras paylarını esas alarak paylaşımı sağlamaktır. 3 kız ve 2 erkek varis varsa, Hanefi mezhebine göre erkeklerin payı kızların iki katıdır. Babaannenin durumu ise mirasçı olarak ayrıca değerlendirilir ve ona da pay düşer.
Amcanın abine 2 hisse verelim önerisi, İslam hukukuna uygun değilse kabul edilmemelidir. Çünkü miras hisseleri Allah'ın belirlediği şekilde sabittir ve değiştirilemez. Mirasçılar kendi aralarında anlaşamıyorsa, mahkemeye başvurarak İslam hukukuna göre tespit edilen hisseler doğrultusunda paylaşım yapılmalıdır. Böylece vebal ve hukuki sorunlar önlenir.
Bu tür anlaşmazlıklarda sabırlı olmak, tarafları uzlaştırmak ve İslam hukukuna uygun çözüm aramak önemlidir. Miras paylaşımı konusunda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ve mahkemelerin verdiği kararlar da yol göstericidir.
Diğer Görüşler
Hanefi mezhebi dışında diğer mezheplerde de miras paylaşımı esasları benzerdir ancak bazı küçük farklılıklar olabilir. Örneğin Şafii mezhebinde bazı durumlarda miras paylarında değişiklik olabilir. Ancak temel prensip Kur'an ayetlerine bağlı kalmaktır.
Sonuç
Babamın İslam hukukuna göre miras paylaşımı istemesi doğrudur. Anlaşmazlık varsa mahkeme veya bilirkişi aracılığıyla Kur'an ve sünnet esas alınarak paylaşım yapılmalıdır. Miras hisseleri üzerinde keyfi değişiklik yapılmamalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
