Dedem kolayı severdi, onun ruhuna insanlara kola vermemle dedeme sevap ulaşır mı?
Sorunun Detayı
"Benim dedem ölmeden önce kola içeceğini severdi, ‘oğlum aç şurdan soğuğundan da içelim, ciğerim yandı’ derdi. Şimdi o öldükten sonra ben bazen onun hayrına yolda çalışan park ve bahçe görevlilerine ve yollarda çalışan hiç tanımadığım karayolları çalışanlarına vb. kişilere 2,5 litre kola alıp dedemin ruhu niyetine veriyorum. Fakat malum, kola zararlı bir içecek, siz de tasvip etmiyorsunuz. Acaba bu yaptığımın sevabı dedeme ulaşır mı, ona kabirde sıkıntı yapar mı?"
Açıklama
Ölen bir kişinin ruhuna sevap ulaştırmak amacıyla hayır yapmak, İslam'da önemli bir konudur. Ancak yapılan hayrın mahiyeti ve o hayrın kişiye faydası konusunda dikkatli olmak gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ölen kişinin ruhuna sevap ulaştırmak için hayır yapmak mümkündür. Ancak bu hayrın, dinen caiz ve faydalı olması gerekir. Zararlı olan veya haram sayılan bir şeyi başkalarına vermek, sevap kazandırmaz ve hatta zararlı olabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de hayır yapmanın sevap kazandırdığı belirtilmiştir:
"Kim bir müminin dünya sıkıntılarından birini giderirse, Allah da kıyamet gününde onun sıkıntılarından birini giderir." (Hadis, Sahih Müslim)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Bir kimse ölünce amel defteri kapanır, ancak üç şey hariç: Sadaka-i câriye, faydalı ilim ve kendisinden dua eden salih evlat." (Hadis, Sahih Muslim)
Bu hadisler hayır yapmanın önemini gösterir ancak hayrın içeriği önemlidir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, dedene sevap ulaşması için onun ruhuna hayır yapmak güzel bir niyettir. Ancak kola gibi sağlık açısından zararlı olabilecek içecekleri insanlara vermek, İslam'ın sağlığı koruma prensibine uygun değildir. Zarar verme yasağı Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Kendinize de, başkalarına da zarar vermeyin." (Bakara, 2/195)
Bu nedenle, dedenin ruhuna sevap olması için onun sevdiği ama zararlı olmayan, faydalı ve helal şeylerle hayır yapmak daha uygundur. Örneğin, fakirlere yiyecek, içecek veya ihtiyaçlarını karşılamak, Kur'an okumak, hayır kurumlarına bağış yapmak gibi.
Modern tıp ve sağlık bilimi kola gibi gazlı ve şekerli içeceklerin aşırı tüketiminin zararlı olduğunu göstermektedir. Bu yüzden, sevap niyetiyle zararlı bir şeyi başkalarına vermek, hem o kişilere zarar verme ihtimali hem de hayrın kabulü açısından sakıncalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak hayır yapmanın sevap kazandırdığını kabul eder ancak zararlı şeylerin verilmesi konusunda ihtilaf yoktur. Zararlı olan şeylerin hayır niyetiyle verilmesi caiz görülmez.
Sonuç
Dedene sevap ulaşması için onun ruhuna niyet ederek insanlara faydalı, sağlıklı ve helal şeyler vermen daha uygundur. Kola gibi zararlı içecekler yerine, hayırlı ve faydalı işler yapman hem senin hem de dedenin hayrına olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
