Dayıma Zekat Vermek İstiyorum Ama Dayımın Bana Borcu Var, Olur mu?

Açıklama

Değerli Müslüman, zekât vermek istediğiniz kimsenin size borcu olması durumu, zekâtın verilme şartlarını ve borç ilişkisini değerlendirmeyi gerektirir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, zekâtı vermek istediğiniz kişi size borçlu ise, önce borcunu tahsil etmek gerekir. Çünkü zekât, ihtiyaç sahibi ve fakir kimselere verilir. Eğer dayınız fakir ise ve borcunu ödemek için zor durumda ise, zekâtınızı doğrudan ona vermek mümkündür. Ancak borçlu olduğu için zekâtı ona vermek, borcunuzu kapatmak anlamına geliyorsa, bu durumda önce borcun tahsil edilmesi daha uygundur.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesi emredilmiştir:

“Zekât, ancak yoksulların, düşkünlerin, zekâtı toplayanların, kalpleri İslam’a ısındırılacak olanların, kölelerin, borçluların, Allah yolunda olanların ve yolda kalmışların hakkıdır.” (Tevbe, 9:60)

Burada borçluların da zekât alabileceği belirtilmiştir. Ancak borçlu kişinin durumu ve borcun mahiyeti önemlidir.

Detaylı Açıklama

Günümüzde borç ilişkileri sıkça yaşanır. Eğer dayınız size borçlu ise ve siz ona zekât vermek istiyorsanız, öncelikle borcun tahsil edilmesi gerekir. Çünkü zekât, borcun kapatılması için değil, ihtiyaç sahiplerinin maddi durumunu iyileştirmek için verilir. Ancak dayınız fakir ve borcunu ödeyemeyecek durumdaysa, zekâtınızı ona vermekle onun borcunu kapatmış olursunuz ve bu caizdir.

Bu durumda borçlu kişinin fakirlik durumu ve borcun tahsil edilebilirliği önemlidir. Eğer dayınız zengin ise ve sadece borçluysa, zekât vermek uygun olmaz. Zekât, ihtiyaç sahiplerine verilmelidir. Ayrıca borçlu kişinin borcunu ödemesi için zekâtı kullanması da caizdir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de benzer görüşler vardır. Şafii ve Malikî mezheplerinde de borçlu kişinin fakir olması durumunda zekât verilmesi caizdir. Ancak borçlu kişi zengin ise zekât verilmez. Hanbeli mezhebinde de bu konuda ihtilaf vardır ancak genel olarak ihtiyaç sahibi olmayan borçluya zekât verilmez.

Sonuç

Dayınız size borçlu ise ve fakir durumdaysa zekâtınızı ona verebilirsiniz. Ancak borcunu ödeyebilecek durumdaysa önce borcun tahsil edilmesi daha uygundur. Zekâtı verirken ihtiyaç sahiplerine öncelik vermek önemlidir.