Cuma Saatinde Lokantanın Açık Kalması
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. 3 arkadaş bir lokanta açmak istiyoruz. Açacağımız yer bir resmi kurumun hemen karşısı. Genelde müşteri potansiyeli orası olacak. Ben diğer arkadaşlarıma cuma günleri cuma vakti kapamamız gerektiğini söyledim. Zaten sadece hafta içi olacak ve mesai saatleri içerisinde 8.00 – 17.00 arası bir de haftada bir gün öğlen en yoğun zamanda kapanırsa sıkıntı olur vs. diye görüş bildirdiler. Bu durumda ben o gün o saatlerdeki kazançtan bir talepte bulunmuyorum siz açacaksanız kazanç sizindir vebal de sizin demem beni kurtarır mı? Yoksa sonuçta o işletmeye ortak olmam o kazançtan almamama rağmen beni sorumlu kılar mı? İkinci olarak yine Ramazan ayında buranın açık olması diğer ortaklarım da oruç tutan kişiler sonuçta oruç yemeyecekler ama oruç tutmayan kişilere satış yapılacak açık olduğu takdirde. Ramazanda açık olan bir lokantadan gelen gelir haram mıdır bu konudaki tavsiyenizi rica ediyorum benim için iki önemli konu. Fetvanızı rica ediyorum. Allah razı olsun."
Açıklama
Cuma günü ve Ramazan ayında bir lokantanın açılması ve ortakların bu durumdaki sorumlulukları ile ilgili sorulara cevap verilecektir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Cuma namazı vakti iş yerini kapamak zorunluluğu yoktur ancak Cuma namazına gitmek müstehaptır. Ortak olunan iş yerinde kazançtan pay almamak, sorumluluktan tamamen kurtulmayı sağlamaz. Ramazan ayında oruç tutanların oruçlu iken haram olan şeylere aracılık etmemeleri gerekir; ancak oruç tutmayanlara satış yapılması caizdir ve elde edilen gelir helaldir.
Deliller
"Ey iman edenler! Cuma günü namaza çağrıldığınız zaman Allah'ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu sizin için hayırlıdır." (Kur'an, Cuma Suresi, 62:9)
"Kim Ramazan ayında oruç tutarsa ve inanarak karşılığını Allah'tan beklerse, geçmiş günahları bağışlanır." (Sahih Buhari, Savm, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Cuma günü iş yerini kapatmak zorunlu değildir. Kur'an-ı Kerim'de Cuma namazına çağrıldığında alışverişin bırakılması tavsiye edilmiştir (Cuma, 62:9), fakat bu, iş yerinin zorunlu olarak kapanması anlamına gelmez. Hanefi mezhebine göre, Cuma namazına gitmek farz değil, vacip veya müstehap olarak değerlendirilir. Dolayısıyla iş yerinin kapatılması zorunlu değildir ancak mümkünse Cuma namazına gitmek teşvik edilir.
Ortaklıkta kazançtan pay almamak, sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ortak olduğunuz iş yerinin helal kazançla devam etmesi için ortakların dini sorumluluklarını yerine getirmesi önemlidir. Kazançtan pay almamanız, o işin helalliği veya haramlığı konusunda sizi tam anlamıyla sorumluluktan kurtarmaz. Bu nedenle, iş yerinin Cuma vakti kapatılması veya en azından Cuma namazına gidilmesi konusunda ortaklarınızla anlaşmanız daha uygun olur.
Ramazan ayında oruç tutanların oruçlu iken haram olan şeylere aracılık etmemeleri gerekir. Ancak oruç tutmayan kişilere satış yapılması caizdir. Lokantanın açık olması ve oruç tutmayanlara hizmet vermesi, oruç tutan ortakların kazanç elde etmesi helal kabul edilir. Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüş bildirmiştir. Oruç tutanların oruca zarar verecek şekilde haram işlere karışmamaları önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde Cuma günü işlerin mümkün olduğunca bırakılması ve namaza katılımın önemine vurgu yapılır. Maliki mezhebinde ise Cuma namazı farz kabul edilir ve işlerin ona göre ayarlanması tavsiye edilir. Ancak iş yerinin kapatılması zorunlu değildir, kolaylık ve maslahat gözetilir.
Sonuç
Özetle, Cuma günü iş yerini kapatmak Hanefi mezhebine göre zorunlu değildir ancak Cuma namazına gitmek teşvik edilir. Ortak olunan iş yerinde kazançtan pay almamak sorumluluğu tamamen kaldırmaz. Ramazan ayında oruç tutanların oruca zarar verecek haram işlere karışmaması gerekir, oruç tutmayanlara satış yapmak ise helaldir. Ortaklarınızla bu konuları açıkça konuşup dini sorumluluklarınızı göz önünde bulundurmanız en hayırlısıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
