Çocuğun İsteklerinde Dengeyi Bulmak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Sevgili hocam, sizin de bildiğiniz üzere şu anda evlerimiz öyle bir hale geldi ki, tam bir kukla evi gibi oldu; süs eşyaları vs. Elinizi öper 21 aylık da bir kızımız var. Yaşının da vermiş olduğu haliyle tam yaramazlık zamanı. Çocuk o eşyalarla oynamak istiyor doğal olarak ve biz aman oynama, aman şöyle yapma gibi telkinlerle uyarıyoruz, yeri geldi mi de sert ifadeler de kullanılıyor. Bilmiyorum haklı mıyım ama bu çocuğa zulümdür diyorum. Hem çocuğun göreceği yerleri süs eşyalarıyla dolduracaksın hem de oynama diyeceksin. Veyahut da bu bir çay içme esnasında da oluyor; çocuğun önünde çay içiliyor, 1 bardak içiyor sonrasını da istiyor biz de vermiyoruz, diyorum ki biz de içmeyeceğiz, biz içersek o da içer. Bana abartıyorsun diyorlar ama ben de size danışmak istedim hocam; çok mu abartıyorum yoksa olması gereken bu mu?"
Açıklama
Çocukların istekleri ve davranışları, yaşlarına ve gelişim dönemlerine göre şekillenir. Ebeveynlerin bu istekler karşısında dengeyi bulması, hem çocuğun sağlıklı gelişimi hem de ev ortamının düzeni açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, çocukların isteklerine karşı sabırlı ve şefkatli olmak, onları zorlamadan ve zulmetmeden terbiye etmek gerekir. Çocuğun zarar görebileceği durumlarda sınır koymak farzdır, ancak bu sınırlar merhametle ve hikmetle konmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de çocukların terbiyesiyle ilgili olarak Allah Teâlâ şöyle buyurur:
"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun." (Tahrim, 66/6)
Bu ayet, ebeveynlerin çocuklarını koruma ve onlara iyi terbiye verme sorumluluğunu vurgular.
Hz. Peygamber (s.a.v) de çocuklara karşı merhametli olunmasını şöyle emreder:
"Merhamet etmeyene merhamet edilmez." (Buhari, Edeb, 78)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, 21 aylık çocuklar keşfetme ve öğrenme dönemindedir. Evinizdeki süs eşyalarına dokunmak istemesi, onun dünyayı tanıma çabasının bir parçasıdır. Bu durumda sert ifadeler kullanmak, çocuğun ruh sağlığına zarar verebilir ve ebeveyn-çocuk ilişkisini zedeleyebilir.
Evdeki eşyaların yerleşimi konusunda mümkün olduğunca çocuğun erişemeyeceği yerlerde değerli ve kırılabilir eşyalar bulundurmak, onun güvenliği için uygundur. Ancak çocuğun oynayabileceği güvenli oyuncaklar ve alanlar oluşturmak, onun enerjisini olumlu şekilde yönlendirmesine yardımcı olur.
Çay içme meselesinde ise, çocuğunuzun henüz çay içmeye uygun yaşta olmadığını göz önünde bulundurarak, ona uygun içecekler vermek daha sağlıklıdır. Sizlerin de çay içmemeniz, onun alışkanlık kazanmasını engellemek açısından faydalı olabilir. Bu, çocuğa zarar vermemek için gösterilen bir hassasiyettir ve abartı sayılmaz.
Çocuk terbiyesinde ölçülü ve sabırlı olmak, sertlikten kaçınmak, sevgi ve şefkatle yaklaşmak İslam'ın ruhuna uygundur. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi bu konuda rehberdir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de çocuk terbiyesinde merhamet ve hikmet ön plandadır. Örneğin Şafii mezhebi, çocukların psikolojisine zarar vermemek için yumuşak davranmayı tavsiye eder. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde, çocukların zarar görmemesi esastır.
Sonuç
Çocuğunuzun isteklerine karşı sabırlı ve şefkatli olun, evde kırılabilir eşyaları güvenli yerlere koyun ve onun oynayabileceği alanlar oluşturun. Çay gibi zararlı alışkanlıklardan uzak tutmak için örnek davranış sergilemek doğrudur. Bu dengeyi sağlamak hem çocuğunuzun hem ailenizin huzuru için önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
