Cimrilik ve tutumlu olmak arasındaki sınır nedir, nasıl belirlenir?

Açıklama

Cimrilik ve tutumlu olmak, mal ve imkanların kullanımı konusunda iki farklı tutumu ifade eder. Cimrilik, malı harcamamakta aşırıya kaçmak ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi reddetmek iken, tutumlu olmak ise israfı önleyip ihtiyaçlara göre dengeli harcama yapmaktır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre cimrilik, İslam ahlakına aykırıdır ve terk edilmesi gereken kötü bir huydur. Tutumlu olmak ise teşvik edilen bir davranıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) cimrilikten sakınmayı emretmiş, ancak israf etmemeyi ve dengeli harcamayı öğütlemiştir.

Deliller

Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

“Aşırı cimrilikten sakının. Çünkü o sizden evvelkileri helak etti.” (Sahih Müslim)

Kur'an-ı Kerim'de de israf yasaklanmış, ancak infak ve hayır yapmanın önemi vurgulanmıştır:

“Yiyin, için, israf etmeyin. Çünkü O, israf edenleri sevmez.” (Araf, 7/31)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, cimrilik, malı sadece kendine saklamak, ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi reddetmek ve Allah yolunda harcamaktan kaçınmak demektir. Bu, kalpte bencillik ve nankörlük belirtisidir. Tutumlu olmak ise, malı israf etmeden, ihtiyaçları gözeterek ve hayır işlerinde kullanarak dengeli davranmaktır. Tutumlu kişi, hem kendi ihtiyaçlarını karşılar hem de başkalarına yardım eder. Cimrilik, insanı hem dünyada hem de ahirette zarara sokar. Peygamberimiz (s.a.v) bu konuda ümmeti uyarmış, aşırı cimriliğin helak sebebi olduğunu belirtmiştir.

Günümüzde cimrilik, sadece para harcamamak değil, aynı zamanda zekât, sadaka ve hayır işlerinden kaçınmak olarak da görülebilir. Tutumlu olmak ise bütçe yapmak, gereksiz harcamalardan kaçınmak ve ihtiyaç sahiplerine destek olmaktır. İslam, malın paylaşılmasını ve toplumda dayanışmayı teşvik eder.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de cimriliği kötü görür ve tutumluluğu teşvik eder. Şafii mezhebi de cimriliği nefis hastalıklarından sayar. Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde cimrilik kınanır, tutumlu olmak ise övülür.

Sonuç

Cimrilik, malı aşırı derecede tutmak ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmemektir; tutumlu olmak ise dengeli ve israf etmeyen harcamadır. Bu dengeyi sağlamak için malı hem kendiniz hem de başkaları için hayırlı şekilde kullanmaya gayret edin.