Cami İçin Deri Toplamak Doğru mu?
Sorunun Detayı
"Babam imamdı.Kurban bayramlarında cami için deri toplanmasının doğru olmadığını söylerdi ve toplamazdı da. Yine sözüne itimat ettiğim bir hocamın da aynı şeyleri söylediğini hatırlıyorum. Bu konuyu araştırdım lakin toplanamayacağı konusunda somut bir delile rastlayamadım. Acaba ben mi yanlış biliyorum?"
Açıklama
Kurban bayramında kesilen hayvanların derilerinin toplanması ve cami gibi hayır işlerinde kullanılması, İslam toplumlarında yaygın bir uygulamadır. Ancak bu konuda bazı tereddütler ve farklı anlayışlar bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kurban derilerinin toplanması ve cami gibi hayır işlerinde değerlendirilmesi caizdir ve hatta sevap kazandıran bir iyilik olarak görülür. Bu konuda kesin bir yasak veya mekruh hüküm bulunmamaktadır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de doğrudan deri toplama ile ilgili bir ayet olmamakla birlikte, hayır işlerine vesile olan her türlü iyilik teşvik edilmiştir:
"İyilikle kötülük bir olmaz. Sen kötülüğü en güzel şekilde sav; o zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki sıcak bir dost oluverir." (Fussilet, 41/34)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) hayır işlerinde kullanılmak üzere malların toplanmasını teşvik etmiştir:
"Müminler birbirlerinin aynasıdır." (Müslim, Birr, 66) - Bu hadis, toplumda yardımlaşmanın önemini vurgular.
Detaylı Açıklama
Kurban derilerinin toplanması, özellikle maddi imkanı kısıtlı camilerin onarımı, ihtiyaç sahiplerine yardım veya dini hizmetlerin desteklenmesi açısından faydalı olabilir. Bu uygulama, derilerin satılması ve gelirinin hayır işlerine harcanması şeklinde yapılabilir. Ancak bu konuda dikkat edilmesi gereken husus, derilerin toplanmasının zorla veya baskıyla olmaması, kurban sahiplerinin rızasının alınmasıdır.
Bazı hocaların veya imamların bu uygulamaya karşı çıkmasının sebebi, derilerin toplanmasının kurban ibadetinin mahiyetine zarar verebileceği veya insanların maddi beklenti içine girmesine yol açabileceği endişesidir. Fakat bu endişeler, İslam hukukunda yasaklama sebebi olarak yeterli değildir.
Günümüzde Diyanet İşleri Başkanlığı da kurban derilerinin toplanıp değerlendirilmesini desteklemekte, bu gelirlerin cami ve hayır işlerinde kullanılmasını teşvik etmektedir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak kurban derilerinin toplanmasına olumlu bakar. Ancak bazı alimler, derilerin toplanmasının kurban ibadetinin ruhuna aykırı olabileceğini düşünerek bu konuda ihtiyatlı olunmasını önerirler. Bu görüşler daha çok uygulamada suiistimallerin önlenmesi içindir.
Sonuç
Değerli Müslüman, kurban derilerinin cami ve hayır işleri için toplanması Hanefi mezhebine göre caizdir ve faydalı bir uygulamadır. Ancak bu iş gönüllülük esasına dayanmalı, kimse zorlanmamalıdır. Babalarımızın ve hocalarımızın hassasiyetlerine saygı duyarak, günümüz şartlarında bu gelirin hayırlı işlerde kullanılmasını teşvik etmek daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
