Çalıştığım yeri sigaradan dolayı ihbar etmem vebal midir?
Sorunun Detayı
"Hocam altmış dört yaşındayım ve kunduracılık yapıyorum. Kalp rahatsızlığı yaşadığım için açık kalp ameliyatı da dâhil olmak üzere daha önce birçok kez operasyon geçirdim. Ancak aynı zamanda çalışmak durumundayım. Günümüz şartlarında neredeyse tüm kundura fabrikalarında maalesef sigara ve çeşitli zararlı kimyasal ürünlerin kullanılmasına izin veriliyor. İşvereni ikaz etme gibi bir yetkim yok, zaten olsa da dinlemeyeceklerdir. Ben çalıştığım ve çalışmakta olduğum bu tip yerleri gizlice Sağlık Bakanlığına şikâyet ediyorum. Çalıştığım yerleri bu şekilde şikâyet etmemin dinen bir vebali var mıdır?"
Açıklama
Çalıştığınız ortamda sigara kullanımı ve zararlı kimyasalların bulunması, hem sağlık açısından hem de İslam ahlakı açısından önemli bir meseledir. Bu tür durumlarda iş yerini yetkili mercilere bildirmek, başkalarının sağlığını koruma amacı taşır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkalarının zarar görmesini engellemek ve toplum sağlığını korumak için zararlı durumları yetkili mercilere bildirmek caiz ve hatta gereklidir. Bu, kişinin sorumluluğudur ve vebalden kurtulmasına vesile olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Müslümanların birbirlerinin zarar görmesini engellemesi emredilmiştir:
"Ve birbirinizin günahını yüklenmeyin." (En'am, 6/164)
"İyiliği emret, kötülükten sakındır." (Âl-i İmrân, 3/104)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Mümin, müminin aynasıdır." (Tirmizî, Birr, 27)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sigara ve zararlı kimyasalların bulunduğu iş yerleri, özellikle sizin gibi kalp rahatsızlığı olanlar için ciddi sağlık riski taşır. İslam, insan sağlığını korumayı emreder. İş yerinizde bu tür zararlı uygulamaları gizlice yetkili mercilere bildirmeniz, başkalarının da zarar görmesini engellemek adına sorumluluğunuzdur. Bu durumda ihbar etmek, kötü niyetten değil, toplum sağlığını koruma niyetinden kaynaklanıyorsa vebal taşımaz, aksine sevap kazandırır. Bununla birlikte, mümkünse işverenle nazikçe ve akılcı bir şekilde durumu paylaşmak da tavsiye edilir. Ancak işveren dinlemiyorsa, resmi mercilere başvurmak en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde toplum sağlığını korumanın önemine vurgu yapar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de zararlı bir durumun yayılmasını engellemek için müdahale etmek veya yetkililere bildirmek caizdir ve teşvik edilir.
Sonuç
Çalıştığınız yerdeki sigara ve zararlı kimyasallar nedeniyle yetkili mercilere şikâyette bulunmanız İslam açısından vebal taşımaz, aksine toplum sağlığını koruma adına doğru bir davranıştır. Bu konuda samimi niyetle hareket etmeniz önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
