Çalışmayan İşçileri Çalışırıyor Gibi Göstermek Caiz mi?
Sorunun Detayı
"Hocam bir işletmede 6 işçi çalışıyor. İşveren dışarıdan 4 kişiyi de orada çalışıyor gibi göstermiş. Söz konusu 4 kişi de kendi sigortalarını yatırıyor. Ama işveren 10 kişi çalıştırıyormuş gibi göründüğü için devletten teşvik alıyor ve dolayısıyla 6 işçinin sigorta primlerinin yarısını yatırıyor. Eğer teşvik almazsam 6 işçinin sadece üçünü dördünü sigorta yaparım, kalanları ise ya sigortasız çalıştırırım ya da işten çıkarırım diyor, bu caiz mi?"
Açıklama
Bu mesele, işverenin çalışan sayısını gerçekte olduğundan fazla göstererek devlet teşviklerinden haksız fayda sağlaması ve bunun İslam hukukundaki hükmü ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, haksız kazanç elde etmek amacıyla gerçek dışı beyanlarda bulunmak, yalan ve hile kapsamına girer ve caiz değildir. İşverenin, çalışmayan kişileri çalışıyor gibi gösterip devlet teşviklerinden haksız şekilde yararlanması haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de dürüstlük ve adalet vurgulanmıştır:
"Ve hile yapmayın; çünkü Allah hile yapanları sevmez." (Bakara, 2:188)
"Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan cehennemden koruyun." (Tahrim, 66:6)
Hz. Peygamber (s.a.v) de yalan ve hileyi yasaklamıştır:
"Allah, aldatmayı sevmez." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, işverenin gerçek çalışma durumunu gizleyip, çalışmayan kişileri çalışıyor gibi göstererek devlet teşviklerinden haksız fayda sağlaması İslam ahlakına ve hukukuna aykırıdır. Bu durum, hem devlete karşı hile yapmak hem de çalışanların haklarını zedelemek anlamına gelir. İşveren, çalışanların sigorta primlerini eksik yatırmakta ve bazılarını sigortasız çalıştırmakta ise bu da ayrı bir haksızlıktır. İslam'da çalışanların haklarına riayet etmek farzdır. İşveren, çalışanların haklarını tam ve zamanında vermekle yükümlüdür. Devlet teşvikleri, gerçek duruma göre alınmalı, hile ve yalanla bu teşviklerden yararlanmak caiz değildir. İşveren zor durumda ise, İslam hukukunda kolaylık ve müsamaha vardır; ancak bu, hile yapmayı meşru kılmaz. İşveren, işçilerini mağdur etmeden, dürüst yollarla çözüm aramalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde hile ve yalanı yasaklamışlardır. Şafii ve Malikî mezheplerinde de işverenin gerçek dışı beyanlarda bulunması caiz değildir. Bazı çağdaş İslam alimleri, ekonomik zorluklar karşısında işverenin dürüstlükten sapmaması gerektiğini vurgular.
Sonuç
Özetle, işverenin çalışmayan kişileri çalışıyormuş gibi göstererek devlet teşviklerinden haksız şekilde yararlanması İslam'a göre caiz değildir. İşveren dürüst olmalı, çalışanların haklarına riayet etmeli ve hileden kaçınmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
