Çalışan Kardeşe Zekat Vermek
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm sorum zekât konusunda olacak; 1. vereceğim kişi öz abim
1- Abim ticari taksi kullanıyor Konya ilinde işleri pek iyi değil ve bayağı bir borçları var ben zekâtımı abime verebilir miyim?
2-Eğer verebilirsem Allah'ın izniyle bu hafta sonu kızını evlendiriyor ve gıda malzemesi olarak alsam ve evine götürsem olur mu acaba?
3-Gıda malzemesi olursa eğer sözlü olarak bu benim zekâtım mı? Yiyeceğim yoksa hiçbir şey dememe gerek yok mu?
4-Gıda yardımı olarak zekât olur mu abim den farklı bir kişiye niye gıda derseniz para olarak versem evin reisi paraya el koyuyor sigara alıyor o yüzden bende gıda yardımı yapmak istiyorum zekâtıma istinaden."
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli şartları taşıyan maldan ihtiyaç sahiplerine verilmesi farz olan bir ibadettir. Zekât verirken, alıcının İslam'ın belirlediği şartlara uygun olması gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât malını doğrudan borçlu olan ve fakirlik sınırının altında bulunan kardeşinize verebilirsiniz. Ancak, zekâtın doğru kişiye ulaşması ve amacına uygun kullanılması önemlidir. Zekâtın gıda malzemesi olarak verilmesi de caizdir, ancak bu durumda zekâtın niyeti ve teslim şekli açık olmalıdır.
Deliller
Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, ancak fakirler, miskinler, zekât toplayıcıları, kalpleri İslam'a ısındırılacaklar, köleler, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmışlar içindir." (Tevbe, 9:60)
Hz. Peygamber (sav) de zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesini emretmiştir:
"Zekâtınızı fakirlere veriniz." (Buhari, Zekât 2)
Detaylı Açıklama
1. Abiniz ticari taksi kullanıyor ve işleri iyi değilse, eğer maddi durumu fakirlik sınırının altındaysa ve borçları nedeniyle temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyorsa, zekâtınızı ona verebilirsiniz. Borçlu olmak zekât almayı engellemez, aksine borçlu kişinin durumu fakirlik sayılır.
2. Zekâtı gıda malzemesi olarak vermek mümkündür. Bu durumda, gıda malzemelerini abinizin evine götürüp teslim etmeniz caizdir. Ancak, zekâtın niyetini açıkça belirtmeniz önemlidir. "Bu gıda zekâtımdır" demeniz, zekâtın hükmü açısından daha sağlam olur.
3. Sözlü olarak zekât niyetinizi belirtmek, zekâtın kabulü için gereklidir. Yani, "Bu benim zekâtımdır" demeniz zekâtın geçerliliğini sağlar. Eğer bunu yapmazsanız, zekât hükmü zayıflayabilir.
4. Paranın kötüye kullanılmasını engellemek için gıda malzemesi vermeniz güzel bir tedbirdir. Zekâtın amacı ihtiyaç sahibinin temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. Bu nedenle, zekâtı doğrudan ihtiyaç sahibine fayda sağlayacak şekilde vermek en uygunudur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Örneğin, Şafii mezhebi de borçlu ve fakir olan kişiye zekât verilmesini caiz görür. Ancak bazı alimler, zekâtın doğrudan para olarak verilmesini tercih ederler. Gıda veya eşya olarak vermek de kabul edilir, ancak niyetin açık olması önemlidir.
Sonuç
Değerli Müslüman kardeşim, abinizin maddi durumu fakirlik sınırındaysa zekâtınızı ona verebilirsiniz. Gıda malzemesi olarak vermeniz de caizdir, ancak zekât niyetinizi açıkça belirtiniz. Böylece hem zekâtınız kabul olur hem de ihtiyaçlar karşılanır.
