Çalınan Paranın İade Edilme Yöntemi
Sorunun Detayı
"Hocam, ben birçok kez hırsızlık yaptım ama büyük hırsızlıklar değil. Hırsızlığın büyüğü küçüğü olmaz biliyorum. Ben bir şahıstan gizlice ve kendisinin anlamadığı bir şekilde bir miktar para aldım. Yani bu parayı onun parasını koyduğu yerden azar azar bir şekilde aldım. Ama şimdi pişmanım, onun parasını geri vermek ve tövbe etmek istiyorum. Bununla birlikte bu şahıstan ne kadar para aldığımı bilmiyorum ama rakamını tahmin ediyorum. Sizden bana kılavuzluk etmenizi istiyorum. Bu parayı aldığım yere tekrar koyabilir miyim? Sadece bu yol benim için mümkündür. Zira kendisine söylersem haysiyetim lekelenecektir ve bunu yapamam."
Açıklama
Çalınan malın iadesi, İslam hukukunda önemli bir sorumluluktur. Hırsızlık, mal sahibinin hakkını gaspetmek anlamına gelir ve mutlaka telafi edilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, çalınan para veya mal mutlaka sahibine iade edilmelidir. Eğer tam miktar bilinmiyorsa, tahmini miktar üzerinden iade yapılmalı ve mümkünse mal sahibine durum açıklanmalıdır. Ancak mal sahibine söylemeden iade etmek zorunda kalınırsa, malın alındığı yere koymak geçici bir çözüm olabilir ama bu kesin bir kurtuluş değildir.
Deliller
Kur'an ve hadislerde hırsızlığın yasaklığı ve çalınan malın iadesi emredilmiştir:
"Hırsızlık eden erkek ve hırsızlık eden kadın, yaptıklarına karşılık olarak, Allah'tan bir ceza olarak ellerini kesin." (Kur'an, Maide Suresi, 5:38)
"Müminler, birbirlerinin malını haksız yere yemezler." (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, hırsızlık büyük bir günahtır ve tövbe ile birlikte mutlaka mal sahibine hakkı iade edilmelidir. Eğer tam miktar bilinmiyorsa, tahmini miktar üzerinden iade etmek gerekir. Mal sahibine söylemeden parayı bıraktığınız yerden almak veya koymak, mal sahibinin durumu fark etmemesi durumunda geçici bir çözümdür ancak bu, hakkın tam olarak teslimi anlamına gelmez. İmkan varsa, güvenilir bir aracı vasıtasıyla durumu mal sahibine bildirmek daha doğrudur. Tövbe ederken samimi olmak, bir daha hırsızlık yapmamaya kesin niyet etmek ve hakkı iade etmek esastır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de çalınan malın iadesi zorunludur. Bazı alimler, mal sahibine haber vermeden iade etmenin sevap olduğunu ancak asıl olanın hakkı açıkça teslim etmek olduğunu belirtirler. Hanbeli mezhebine göre de mal sahibine haber vermeden iade etmek makbul ama yeterli değildir.
Sonuç
Öncelikle samimi tövbe edip, tahmini miktar üzerinden malı iade etmeye çalışınız. Mümkünse güvenilir bir aracıyla durumu mal sahibine bildirin. Hakkı gizlice iade etmek geçici bir çözüm olabilir ama asıl olan hakkın sahibine teslimidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
