Bozulan Oruçların Kazası ve Keffareti
Sorunun Detayı
"Hocam,
Üniversite ve askerde iken akşam niyet edip çeşitli nedenlerle pek çok kez orucumu bozdum. Akşam niyet ediyorum fakat ertesi gün yiyiyordum.10 yıl önce 108 gün toplu oruç tuttum. Fakat o zaman “Kefaret nedir? “ diye bir şey duymamıştım. Normal kaza orucuna niyet edip kaza yaptım. Yani kefaret niyeti etmedim. Kefaret yerine geçer mi? Bir de bu toplu tutmada bir kaç pazar günleri tutmadım. Bir sıkıntı oluşturur mu ?"
Açıklama
Oruçlu iken bilerek orucu bozmak, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Bu durumda orucun kaza edilmesi ve bazı durumlarda kefaret verilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Ramazan orucunu bilerek ve kasıtlı olarak bozmak, sadece kaza ile telafi edilmez; ayrıca kefaret de gerekir. Kefaret, 60 gün ardışık oruç tutmak veya 60 fakiri doyurmaktır. Kaza orucu ise bozulan günlerin orucunun daha sonra tutulmasıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de orucun farz oluşu ve orucu bozmanın cezası belirtilmiştir:
“Oruç, sayılı günlerdedir. Sizden kim o günlerden hasta veya yolculukta olursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar.” (Bakara, 2/185)
Kefaretle ilgili hadis ise şöyledir:
“Kim Ramazan orucunu bilerek bozarsa, onun için tevbe kapısı kapanmıştır. Ancak kefaret olarak, bir köleyi azat etmek veya iki ay ardı ardına oruç tutmak veya altmış fakiri doyurmak gerekir.” (İbn Mace, Sıyam, 44)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, orucunuzu bilerek bozduğunuzda sadece kaza orucu tutmak yeterli olmaz. Kefaret de gereklidir. Kefaret niyeti ile oruç tutulmalıdır; sadece kaza niyeti kefareti karşılamaz. 108 gün toplu oruç tutmanız, bozulan oruçların kaza edilmesi açısından iyidir ancak kefaretin yerine geçmez. Ayrıca, toplu oruçlarda bazı günlerin atlanması, o günlerin kaza edilmesini gerektirir. Pazar günleri tutmadığınız oruçlar için ayrıca kaza yapmanız gerekir.
Günümüzde, kefaret orucunu tutarken ardışık 60 gün oruç tutmak zor olabilir. Bu durumda 60 fakiri doyurmak da geçerli bir kefarettir. Kefaret borcunu ertelememek, en kısa sürede yerine getirmek önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde kefaret gereklidir. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de kefaretin şartları benzerdir. Bazı alimler, kefaretin niyetle gerçekleşeceğini, niyetsiz orucun kefaret sayılmayacağını vurgular.
Sonuç
Bozulan oruçlarınız için kaza orucu tutmanız gereklidir. Kefaret ise ayrıca niyet edilerek yerine getirilmelidir. Toplu oruçlarda atlanan günler varsa, onlar da kaza edilmelidir. Kefaret orucunu tutmakta zorlanıyorsanız, 60 fakiri doyurmak da geçerlidir.
