Boşanmayı kadın isterse mehir verilir mi?
Sorunun Detayı
"Bir tartışma neticesinde -kendimce- sonuna kadar haklı olduğumu düşünerek eşimi ailesinin evine götürdüm sorunu konuşmak amaçlı fakat burada mevzu uzayınca ve ailesinin onu savunması üzerine sinirler iyice gerilince ben de eşimin ailesine, 'otursun düşünsün, bundan sonra bu evliliği sürdürüp sürdürmeyeceğine karar versin, beni tanıdı, nasıl biri olduğumu biliyor vs.' diyerek orada bıraktım ve yirmi gün kadar aramadım, sormadım. Tarafıma boşanma davası açıldığını gelen tebligattan öğrendim, karşılıklı görüşmeler yaptık, bana bazı şartlar ileri sürünce kabullenmedim ve dava süreci işlemeye devam etti. Dava devam ederken evimizden eşyalarını almaya geldiği sırada (yaklaşık dört ay sonra) dayısı ve yengesi de varken onların şahitliğinde, 'tek sefer benden boşsun, yolun açık olsun' dedim. Bunun üzerinden 5-6 ay kadar sonra dava sonuçlandı; hakim boşanma kararı verdi. Boşanma kararının yanında tazminata çarptırıldım, tazminattan dolayı davayı temyize götürdüm. Temyiz süreci devam etmektedir. Sormak istediğim şu; boşanmayı kadın isterse mehir ödenmez diye okumuştum.
1- Davayı açan eski eşim yani kadın. Ben onu babasının evine boşamak amacıyla bırakmadım fakat süreç oraya doğru gitti. Davayı o açtığına göre mehir ödemem gerekir mi?
2- Dava sonuçlanmadan önce eşyalarını almaya geldiğinde ben ona tek sefer (tek talak olur sanırım) 'benden boşsun' demiş olmam bu duruma engel midir? Yani davayı o açtığına göre eğer mehir ödemem gerekmeyecekti de ben dava sonuçlanmadan tek talakla boşamış olmam mehir ödememi gerektirir mi?
3- Ben kararımı verdiğimden dolayı davayı beklemeden tek talakla da olsa 'boşsun' dedim, bu nikahımdan düşmesine yeterli midir? 3'e tamamlamam gerekir miydi talakı? Sonuçta mahkeme de boşanma kararı verdi fakat davayı temyize gönderdiğimden dolayı dava resmi olarak sonuçlanmamış oldu. Hala nikahımda mıdır? Ayrılırken hiçbir beklentim olmadı, maddi olarak eşyalardan istediğini aldı götürdü, tüm altınları takıları, yatırım için aldıklarımızı dahi götürdü itiraz etmedim. Vebalde de olmak istemiyorum, o yüzden mehir konusu benim için önemli. Hakkı kalsın istemiyorum fakat hakkı olmayan bir şeyi de ödemek istemiyorum. Açıklayıcı olsun diye belki fazla detay yazdım fakat taktir edersiniz ki önemli bir konu."
Açıklama
Boşanma sürecinde kadının talebi ve erkeğin tek taraflı talakı, mehir ödemesi ve nikahın sona ermesi konuları İslam fıkhında önemli meselelerdendir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, boşanmayı kadın isterse (örneğin, boşanma davasını kadın açarsa) mehirin tamamının ödenmesi gerekir. Ancak boşanma erkeğin tek taraflı talakı ile gerçekleşmişse, bu durumda da mehir ödenir. Tek talakla boşama, üç talaka tamamlanmadıkça nikahı sona erdirmez, ancak mahkeme kararıyla boşanma kesinleşince nikah sona erer ve mehir kadına hak olarak ödenir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mehirin ödenmesi açıkça belirtilmiştir:
“Erkekler için kadınlardan edindikleri mehir, farz olarak verilmiştir.” (Nisa, 4/4)
Boşanma ile ilgili ayetlerde ise nikahın sona ermesi ve hakların korunması vurgulanır:
“Boşandığınız kadınlara, iddetleri doluncaya kadar, geçimlerini iyi şekilde sağlamanız farzdır.” (Bakara, 2/241)
Hz. Peygamber (sav) de mehirin kadının hakkı olduğunu ve boşanma durumunda ödenmesi gerektiğini belirtmiştir (Buhari, Nikah, 89).
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, boşanma davalarını kadın açsa da mehir kadının hakkıdır ve ödenmesi gerekir. Çünkü mehir, nikahın bir parçası olarak kadına verilen bir hak ve maldır. Sizin durumunuzda, eşiniz boşanma davasını açmış ve mahkeme boşanma kararı vermiştir. Bu durumda mehirin ödenmesi gerekir.
Tek taraflı olarak söylediğiniz "tek sefer benden boşsun" ifadesi, İslam fıkhında tek talak olarak kabul edilir. Ancak Hanefi mezhebine göre üç talak tamamlanmadıkça nikah sona ermez. Mahkeme kararı ise boşanmayı kesinleştirir ve nikahı sona erdirir. Bu nedenle, mahkeme kararı olmadan sadece tek talakla nikah düşmez ve mehir hakkı devam eder.
Mahkeme kararının temyiz aşamasında olması, hukuki süreç açısından boşanmanın kesinleşmediği anlamına gelebilir; ancak İslam hukuku açısından mahkemenin verdiği karar önemlidir. Eğer mahkeme boşanmayı kesinleştirmişse, mehir ödenmelidir. Ayrıca, boşanma sürecinde eşinizin eşyalarını alması ve takılarını götürmesi, mehir hakkını ortadan kaldırmaz.
Mehir, kadının boşanma durumunda en temel hakkıdır ve bu konuda kolaylaştırıcı olmak, İslam'ın ruhuna uygundur. Haklı olduğunuz durumlarda bile mehirin ödenmesi gerekir. Bu, hak sahibine hakkını vermek ve vebalden kaçınmak içindir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak mehirin boşanma halinde ödenmesi kabul edilir. Ancak bazı mezhepler, kadının boşanmayı talep ettiği durumlarda mehirin tamamının değil, bir kısmının ödenmesi gerektiğini ileri sürebilir. Bu konuda ihtilaflar olmakla birlikte, Hanefi mezhebi mehirin tamamının ödenmesini esas alır.
Sonuç
Özetle, boşanmayı kadın açsa da mehir ödenir. Tek talakla nikah düşmez, mahkeme kararı boşanmayı kesinleştirir. Mehir, kadının hakkıdır ve ödenmesi gerekir. Haklı olduğunuz durumlarda bile hakkı gözetmek, İslam'ın adalet ve merhamet prensiplerine uygundur.
