Borsada Şirketlerin Hissesini Almak
Sorunun Detayı
"Borsada meşru işler yapan şirketlerin hissesini almak caiz midir? Bir de borsada meşru iş yapılsa da her şirketin bir şekilde bilanço karında faiz geliri görünüyor, bu şirketlerin hissesini almak haram olur mu? Parayı yastık altında tutmaktansa ülke ekonomisine ve şirketlerin büyümesine şirketlerin bankalardan kredi kullanmalarını önlemek adına hisse senedi almak şeklinde düşünsek hisse senedi almamız doğru olmaz mı?"
Açıklama
Borsada işlem gören şirketlerin hisselerini almak, İslam hukukunda sermaye ortaklığı ve yatırım olarak değerlendirilir. Ancak bu yatırımın helal olması için şirketin faaliyet alanı ve gelir kaynakları önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borsada meşru iş yapan şirketlerin hisselerini almak genel olarak caizdir. Ancak şirketin gelirlerinin önemli bir kısmı faiz (riba) veya haram işlerden geliyorsa, bu hisselerin tamamını almak uygun olmaz. Faiz gelirinin küçük ve önemsiz bir kısmı olması durumunda ise hisselerin tamamını almakta sakınca yoktur, ancak faiz gelirinin oranı yüksekse bu durumda hisselerin o kısmı ile ilgili gelirden uzak durmak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)
Bir başka ayette ise helal kazanç ve ticaret teşvik edilir:
"Allah, ticareti helal, faizi haram kıldı." (Nisa, 4:29)
Hadislerde de faizden uzak durulması emredilmiştir:
"Faiz yiyen, yiyen ve yazan, hepsi günahkardır." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Borsada yatırım yaparken şirketin faaliyet alanı önemlidir. Örneğin, alkol, kumar, faizle yoğun iş yapan finans kurumları gibi haram faaliyetlerde bulunan şirketlerin hisseleri alınmamalıdır. Ancak üretim, hizmet, teknoloji gibi meşru alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin hisseleri alınabilir.
Şirketlerin bilanço karında faiz geliri bulunması, günümüz finans sisteminin karmaşıklığından kaynaklanabilir. Bu durumda, faiz geliri şirketin toplam gelirinin küçük bir kısmı ise, bu hisselerin alınması caizdir. Çünkü bu, şirkete ortak olmak ve meşru işlere yatırım yapmak anlamına gelir. Ancak faiz gelirinin yüksek olduğu şirketlerden uzak durmak gerekir.
Yatırım yaparken parayı yastık altında tutmak yerine ülke ekonomisine katkıda bulunmak, sermaye piyasalarını desteklemek İslam'ın teşvik ettiği bir durumdur. Şirketlerin bankalardan kredi kullanmasını azaltmak için hisse senedi almak, faizli borçlanmayı azaltmaya yardımcı olabilir ve bu açıdan olumlu görülür.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde değerlendirme yapar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de faiz gelirinin bulunduğu şirket hisselerinin alınması konusunda ihtiyatlı olunması tavsiye edilir. Maliki mezhebi ise faiz gelirinin oranına göre daha esnek olabilir. Ancak genel olarak tüm mezhepler faizden uzak durmayı öncelikli tutar.
Sonuç
Değerli Müslüman, borsada meşru iş yapan şirketlerin hisselerini almak caizdir, ancak faiz gelirinin yüksek olduğu şirketlerden kaçınmalısınız. Paranızı ekonomiye kazandırmak için hisse senedi yatırımı yapmak, İslam'ın teşvik ettiği bir davranıştır. Yatırım yaparken şirketin faaliyet alanını ve gelir kaynaklarını dikkatle inceleyiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
