Borcundan Dolayı Babanın Yardım Etmesi
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Ben bir iş yaptım olmadı ve borca girdim. İşyerimi kapattım ve borcum 40.000 TL civarındadır. Babam ile aynı semtte oturuyorum. Ve 70 yaşında. Babamınsa 2 dairesi bir dükkânı var. Babam ben sordum hacze gelseler de bir şey alamıyorlarmış diyor. Bende yaşlı ve kalp hastası olduğu için üstüne gitmiyorum. Ama stresten beter oldum.Soru 1. Babam dinen bana bu borçlarımı ödememde yardım etmek zorunda mı? Soru 2. Gençliğimde bende kazancımı babama verdiğim o dairelerde bir hak sahibi olur muyum? Selametle."
Açıklama
Bu soruda, borçlu olan bir evladın babasının borcuna yardım etme yükümlülüğü ve geçmişte verilen kazanç karşılığında babanın mülkiyetinde hak sahibi olup olmadığı konusu ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, babanın evladının borcunu ödemekle dini bir zorunluluğu yoktur; ancak iyilik ve merhamet gereği yardım etmesi tavsiye edilir. Evladın babasına verdiği kazanç karşılığında mal üzerinde hak iddiası ise ancak resmi bir sözleşme veya şahitlerle ispat edilirse mümkün olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de borçların ödenmesi emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Borçlarınızı vadesi gelince ödeyiniz.” (Bakara, 2/282)
Aile bireylerinin birbirine yardım etmesi ise Peygamber Efendimiz’in şu hadisiyle teşvik edilmiştir:
“Müminler birbirleriyle yardımlaşırlar.” (Buhari, Edeb, 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, babanın evladının borcunu ödemesi farz değildir. Borç, borçluya aittir ve ödemekle yükümlü olan da borçludur. Ancak İslam’da aile bağları çok önemlidir ve babanın evladına yardım etmesi sevap ve güzel bir davranıştır. Eğer babanız yaşlı ve kalp hastası ise, onun sağlığını düşünerek zorlamamanız yerinde olur. Bu durumda, borcunuzu kendi imkanlarınızla ödemeye gayret etmeniz daha uygundur.
Diğer yandan, gençliğinizde kazancınızı babanıza verdiyseniz ve bunun karşılığında dairelerde hak sahibi olmayı düşünüyorsanız, bu durum ancak aranızda resmi bir anlaşma veya şahitler varsa geçerlidir. İslam hukukunda mal mülkiyeti ancak açık bir delille ispatlanır. Eğer böyle bir durum yoksa, babanızın mal varlığı üzerinde hak iddia etmek mümkün değildir.
Haciz konusunda ise, babanızın mal varlığı hacze konu olabilir ancak yaş ve sağlık durumu göz önünde bulundurularak uygulamada kolaylık sağlanabilir. Ayrıca, haciz işlemleri yasal prosedürlere bağlıdır ve bu konuda bir hukukçuya danışmanız faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir; babanın evladının borcunu ödemesi farz değildir ancak yardım etmesi faziletlidir. Mal üzerindeki hak iddiası ise her mezhepte resmi delile bağlanır.
Sonuç
Babanızın borcunuzu ödemesi dini açıdan zorunlu değildir; ancak yardım etmesi güzel bir davranıştır. Kazanç karşılığı mal üzerinde hak iddianız ise ancak resmi delille mümkündür. Sağlığını düşünerek babanızı zorlamamanız ve kendi imkanlarınızla borcunuzu ödemeye çalışmanız en uygun yoldur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
