Borcu olan sadaka verebilir mi?
Sorunun Detayı
"Hocam borçlu olan kimsenin sadaka vermesi hakkında ne düşünüyorsunuz, öyle bir hayat yaşıyoruz ki bankaya, oraya buraya hep borçluyuz Allah affetsin."
Açıklama
Sadaka, ihtiyaç sahiplerine verilen gönüllü bir yardımdır ve İslam'da büyük bir sevap kapısıdır. Ancak borçlu olan bir kişinin sadaka vermesi konusunda dikkatli olması gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borcu olan kimse öncelikle borcunu ödemekle yükümlüdür. Borcunu ödeyebilecek durumda değilse, sadaka vermesi mekruh (uygun olmayan) sayılır. Çünkü borcun ödenmesi, kişinin mali sorumluluğudur ve önceliklidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de borçların ödenmesi önemle vurgulanmıştır:
"Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
"Ey iman edenler! Borçlarınızı vadelerinde ödeyin." (Bakara, 2/282)
Hadislerde de borcun önemine dikkat çekilmiştir:
"Borçlu, borcunu ödeyene kadar Allah'ın katında namazı kabul olmaz." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, günümüzde birçok kişi çeşitli sebeplerle borçlu olabilir. İslam'da öncelik, kişinin kendi mali sorumluluklarını yerine getirmesidir. Borçlu iken sadaka vermek, borcun ödenmesini geciktirebilir ve kişinin mali durumunu zorlaştırabilir. Bu nedenle Hanefi mezhebine göre, borçlu kimse öncelikle borcunu ödemeye çalışmalıdır. Ancak, eğer kişinin borcunu ödeyebilecek kadar malı varsa ve sadaka vermekle borcunu aksatmıyorsa, sadaka vermesi müstehap (iyi olan) kabul edilir.
Sadaka vermek, kalpten gelen bir iyilik ve Allah rızası için yapılan bir ibadettir. Borçlu kişi, öncelikle borcunu ödemekle yükümlüdür. Borcunu ödeyemeyen kimsenin sadaka vermesi, borcunu geciktirebilir ve bu da İslam ahlakına uygun değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borçlu iken sadaka vermekten kaçınılması tavsiye edilir. Ancak bazı alimler, borcu ödemede zorluk çeken kimsenin, elinde sadaka verebileceği bir miktar varsa ve bu sadaka borcunu aksatmıyorsa vermesinde bir sakınca görmezler. Bu konuda ihtilaflar bulunmaktadır.
Sonuç
Özetle, borcu olan kimse öncelikle borcunu ödemeye öncelik vermelidir. Borcunu ödeyebilecek durumda ise sadaka vermesi sevaplıdır. Borcunu ödeyemeyen kimse ise sadaka vermekten kaçınmalı, önceliği borcunu kapatmaya vermelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.