Borcu olan kişi birikmiş parasına zekât vermeli midir?
Sorunun Detayı
"Hocam ben katılım bankasından beş yıllık ev kredisi kullandım. Ayrıca on bin avro borç ve altmış üç çeyrek altın borç aldım. Borcu alırken veren yakınım ne zaman istersen ödersin dedi, ben de kredi bitiminden sonra bu borçları ödemeyi planladım. Bu beş yıl içinde borcum var diye hiç zekât vermedim. Bu süre içerisinde bankada yaklaşık on beş bin TL param da vardı. Bu paranın zekâtını vermem mi gerekiyordu? Şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Bu soruda, borcu olan bir kişinin elinde bulunan birikmiş paraya zekât verip vermemesi konusu ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişinin elinde zekât nisabına ulaşan malı varsa ve üzerinden bir yıl (hilal) geçmişse, borcu olsa bile bu malın zekâtını vermesi gerekir. Ancak, borçlar zekât nisabının hesaplanmasında düşülebilir. Yani borçlarınız toplam malınızdan fazla ise zekât gerekmez, ama borçlarınız malınızdan az ise aradaki fark üzerinden zekât verilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2:43)
Hz. Peygamber (sav) de zekâtın malın bir kısmını temizlemek ve bereketlendirmek için farz olduğunu bildirmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, elinizde bulunan 15 bin TL gibi birikmiş para zekât nisabına ulaşmışsa (nisab altın veya gümüşün belirli miktarına denk gelir), bu mal üzerinden zekât vermeniz gerekir. Ancak borçlarınız da dikkate alınmalıdır. Örneğin, toplam malınız 15 bin TL ise ve borcunuz 10 bin avro ile 63 çeyrek altın gibi önemli bir miktarsa, bu borçların güncel değerini Türk Lirası cinsinden hesaplayarak toplam malınızdan düşmelisiniz. Eğer borçlarınız malınızdan fazla ise zekât vermeniz gerekmez. Fakat borçlarınız malınızdan az ise, aradaki fark üzerinden zekât hesaplanır ve verilir.
Bu durumda, beş yıllık kredi süresince elinizdeki paranın zekâtını vermemiş olmanız, borçlarınızın malınızdan fazla olması nedeniyle olabilir. Ancak borçlarınızı ödemeyi planladığınız için, borçlarınızın miktarını ve malınızı doğru hesaplayarak zekâtınızı vermeniz gerekir. Zekât, malın temizlenmesi ve bereketlenmesi içindir; borçlarınızın durumunu dikkate alarak hesaplama yapmanız önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borçların maldan düşülmesi kabul edilir. Ancak bazı alimler, borcun vadesi uzaksa veya kesin ödeneceği belli değilse, zekât hesaplamasında borcun tamamını düşmeyi uygun görmeyebilirler. Bu konuda ihtilaflar bulunmaktadır.
Sonuç
Özetle, borcunuzun miktarını ve malınızı doğru hesaplayarak, borçlarınız malınızdan az ise aradaki fark üzerinden zekât vermeniz gerekir. Borçlarınız malınızdan fazla ise zekât vermeniz gerekmez. Hesaplama yaparken güncel değerleri dikkate alınız ve kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
