Borcu olan biri zekât verir mi?

Açıklama

Bir kişinin elinde zekât vermeye müsait birikmiş mal veya para varsa, aynı zamanda borcu bulunması durumunda zekât verip vermemesi konusu İslam fıkhında önemli bir meseledir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borçlu kişinin elinde zekât nisabına ulaşan ve bir yıl üzerinden geçen birikmiş mal veya parası varsa, borcu ödemeden önce bu mal üzerinden zekât vermesi gerekir. Borç, zekât nisabının hesaplanmasında düşülmez, yani borç maldan çıkarılmaz.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu ve malın temizlenmesi için verilmesi emredilmiştir:

“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin…” (Bakara, 2:43)

Hadislerde de malın zekâtla temizleneceği belirtilmiştir:

“Mallarınızda zekât vardır, onu verin.” (Sahih Buhari)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, borçlu olmanız zekât vermekten muaf olmanızı sağlamaz. Zekât, malın temizlenmesi ve ihtiyaç sahiplerine yardım için farzdır. Eğer elinizde zekât nisabına ulaşan ve bir yıl üzerinden geçen birikmiş altın, para veya ticaret malı varsa, bu mal üzerinden zekât vermeniz gerekir. Borçlarınız, zekât nisabının hesaplanmasında düşülmez. Ancak bazı alimler, borcun çok büyük ve maldan fazla olması halinde, zekâtın ertelenebileceğini veya borcun öncelikli olduğunu belirtmişlerdir. Fakat Hanefi mezhebine göre borç, zekâtın hesaplanmasında dikkate alınmaz. Bu nedenle borcunuzu kapatma niyetiyle malınızı zekâttan muaf tutamazsınız.

Günümüzde borçlu olanlar, mal varlıklarını zekât nisabına göre hesaplayıp zekâtlarını vermeli, borçlarını da ayrı olarak ödemeye devam etmelidir. Zekât vermek, malın bereketini artırır ve Allah’ın rızasını kazanmaya vesile olur.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak borç, zekât nisabından düşülmez. Ancak bazı Hanbeli ve Şafii alimleri, borcun çok fazla olması halinde zekâtın ertelenebileceğini belirtirler. Malın zekât nisabına ulaşması ve bir yıl geçmesi esas alınır.

Sonuç

Özetle, borcu olan bir kimse elinde zekât nisabına ulaşan ve bir yıl geçen mal varsa, borçtan bağımsız olarak zekâtını vermelidir. Borç, zekâtın hesaplanmasında düşülmez. Bu, malın temizlenmesi ve Allah’ın emrine riayet için gereklidir.