Borcu Birikiminden Çok Olanın Zekatı
Sorunun Detayı
"Hocam selamun aleyküm; benim sorum zekatla alakalı. Şu an da borcunu ödediğim bir evim. Borcum Yaklaşık olarak 65.000 tl. Ancak bir birikimimizin geri dönüşüyle eşimle beraber elimizde yaklaşık 42.000 tl para oldu. Bir arabam var. Başka da bir birikimim yok. Bana zekat düşer mi düşerse hesabı nasıl olacak? Allah razı olsun."
Açıklama
Bu soruda, borcu olan bir kişinin elindeki birikim üzerinden zekat verip vermemesi ve nasıl hesaplama yapması gerektiği ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, kişinin borcu varsa ve bu borç nisap miktarını aşarsa, borç düşüldükten sonra kalan mal üzerinden zekat hesaplanır. Eğer borç, malın tamamını veya nisabı aşarsa, zekat düşer. Yani borç, maldan fazla ise zekat verilmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekatın farz oluşu belirtilmiş ve malın temizlenmesi için verileceği ifade edilmiştir:
"Mallarınızda belirli bir miktar (nisap) ve süre (bir yıl) dolmadıkça, zekat vermeyin." (Bakara, 2/267)
Hadis-i Şeriflerde ise borçların maldan düşülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Borçlu olan kimse, malından zekat vermez, önce borcunu ödemelidir." (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, elinizde 42.000 TL nakit birikim ve 65.000 TL borcunuz bulunmaktadır. Zekat hesaplamasında öncelikle nisap miktarını bilmek gerekir. Nisap, günümüzde yaklaşık 85 gram altın veya 595 gram gümüşün değerine eşittir. Altının güncel fiyatına göre nisap tutarı değişebilir, ancak genellikle 20.000-25.000 TL civarında kabul edilir.
Hanefi mezhebine göre, borçlarınız toplam malınızdan düşülür. Yani 42.000 TL - 65.000 TL = -23.000 TL, yani borcunuz malınızdan fazladır. Bu durumda zekat vermeniz gerekmez çünkü malınız borcunuzun altında kalmıştır.
Araba gibi ihtiyaç eşyaları zekata tabi değildir. Sadece ticaret malı, nakit, altın, gümüş gibi değerli varlıklar zekata tabidir. Ev borcu ise borç olarak hesaplanır ve maldan düşülür.
Bu durumda, borcunuzu ödeyene kadar zekat vermeniz gerekmez. Borcunuzu ödedikten sonra elinizde zekata tabi mal kaldığında, üzerinden %2,5 oranında zekat vermeniz gerekir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de borç düşülür ancak borcun türüne ve vadesine göre farklı yaklaşımlar olabilir. Bazı alimler, borcun kısa vadeli ve ödenmesi kesin olan kısmının düşülmesini önerir. Ancak genel olarak Hanefi mezhebi borcu maldan düşme konusunda en yaygın görüşü temsil eder.
Sonuç
Özetle, borcunuz malınızdan fazla olduğu için şu an zekat vermeniz gerekmez. Borcunuzu ödedikten sonra elinizde zekata tabi mal kaldığında zekatınızı hesaplayıp vermelisiniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
