Borçlarımı Alırken Ödediğim Faizi de Almalı mıyım?
Sorunun Detayı
"Hocam, 2010 yılına kadar taksitle ev eşyası satma işiyle uğraştım, insanların senetlerine sadakatinin azalması dolayısıyla zamanında gelmeyen alacaklarım yüzünden işimi batırdım. Bu batış sürecinde ödemelerimi yapabilmek için kredi kartı ve faizli kredi batağına bulaştım. Bunu bilerek ve isteyerek kendim harama bulaşmamak için, karşımdaki şirketleri mağdur etmemek adına yaptım. Şu an üzerinden 3 sene geçmesine rağmen alacağım olan insanlarla karşılaşıyorum, bu alacağımı talep ederken bankaya ödediğim oranda faizi kendilerinden almam ne derece doğrudur? Daha önce bu işlemi müçtehit bir hocanın fetvasına binaen kredi kartı alışveriş faizi oranında kendim ödediğim için alıyordum. Ama şu an içim rahat değil. Bu arada banka batağından halen kurtulamadım ve faiz ödemeye devam ediyorum."
Açıklama
Borç alacak ilişkilerinde faizin durumu, İslam hukukunda hassasiyetle ele alınan bir konudur. Özellikle borçlu olunan paraya eklenen faizin alınması veya verilmesi, haram sayılır ve dikkatle değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borç alırken veya verirken faizi almak veya vermek kesinlikle haramdır. Alacaklı, sadece anapara miktarını talep edebilir; faiz veya benzeri ek bedelleri talep etmek caiz değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3:130)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, borç alacak ilişkilerinde İslam'ın temel prensibi, adalet ve hakkaniyettir. Borç verdiğiniz kişi size sadece anapara kadar borçludur. Faiz veya gecikme zammı talep etmek, İslam'ın faiz yasağına aykırıdır. Bu nedenle, bankaya ödediğiniz faiz oranında alacağınızı artırmanız uygun değildir. Çünkü faiz, İslam'da kesinlikle haram kılınmıştır ve bu haramı almak veya vermek caiz değildir.
Ancak, alacağınız gecikmişse ve karşı tarafın ödeme güçlüğü varsa, İslam'da kolaylık ve merhamet ön plandadır. Borçluya baskı yapmadan, onu zor duruma düşürmeden alacağınızı tahsil etmek daha uygundur. Ayrıca, geçmişte faizle ilgili yapılan uygulamalardan dolayı içinizin rahat olmaması, bu konuda hassasiyetinizin göstergesidir ve bu güzel bir durumdur.
Bankaya ödediğiniz faizden dolayı sıkıntı yaşamanız da İslam'ın faiz yasağına karşı bir durumdur. Bu nedenle, mümkünse faizsiz finansman yöntemlerine yönelmek, borçlarınızı faizsiz şekilde yapılandırmak için çaba göstermek önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faiz almayı haram kabul eder. Bazı çağdaş alimler, geçmişte ödenen faizlerin telafisi için borçluya kolaylık gösterilmesini ve yeni borçlarda faizsiz sistemlerin tercih edilmesini önerirler. Ancak hiçbir mezhep, faizi almayı caiz görmemektedir.
Sonuç
Sonuç olarak, alacağınızı talep ederken bankaya ödediğiniz faiz oranında ek talepte bulunmanız İslam'a uygun değildir. Sadece anapara miktarını talep ediniz ve borçluya karşı merhametli olunuz. Faizden uzak durmak ve mümkünse faizsiz finansman yollarını tercih etmek en doğru yaklaşımdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
