Borç verilen paranın zekatı

Açıklama

Borç verilen paranın zekatı konusu, İslam fıkhında önemli bir yer tutar. Zekat, belirli mal varlıkları üzerinden belirli şartlar gerçekleştiğinde farz olur. Borç verilen para ise zekatın kapsamına girip girmediği açısından değerlendirilmelidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borç verilen para, alacaklı tarafından henüz tahsil edilmemişse ve borcun geri alınması kesin değilse, bu para üzerinden zekat farz değildir. Ancak borçlu tarafından geri ödenmesi kesinleşmiş ve alacaklıya ulaşması beklenen para ise, bu para zekata tabidir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekatın farz olduğu mallar belirtilmiştir:

“Mallarınızda, onda bir nisabına varan ve yılda bir defa (geçen) mallarınızdan zekat verin.” (Tevbe, 9/103)

Hadislerde ise malın mülkiyetinde olan ve tasarruf edilebilen malların zekata tabi olduğu belirtilir. Borç verilen para ise, alacaklıya ulaşması kesin değilse, malın tasarrufunda sayılmaz.

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, ağabeyinizden aldığınız borç para henüz size ulaşmamış ve geri ödemesi kesinleşmemişse, bu paranın zekatını vermeniz gerekmez. Çünkü henüz sizin malınız değildir ve tasarrufunuzda değildir. Ancak borçlu ağabeyinizin elinde şu an başka bir birikim kalmamış olması, sizin borcunuzu ödememeniz veya ödeyememeniz anlamına gelmez. Borçlu kişi borcunu ödeyemediği durumda, alacaklı olan siz, bu borcu tahsil edemeyebilirsiniz. Böyle bir durumda zekat yükümlülüğü doğmaz.

Ancak borcun geri ödenmesi kesinleşmiş ve size ulaşması bekleniyorsa, bu para sizin malınız gibi değerlendirilir ve üzerinden zekat vermeniz gerekir. Zekat nisabı ve yıl dolumu şartları da göz önünde bulundurulmalıdır.

Günümüzde borç ilişkileri banka veya resmi sözleşmelerle kayıt altına alınmakta, bu da borcun kesinliğini artırmaktadır. Ancak şahsi borçlarda durum farklı olabilir. Borcun kesinliği ve malın tasarrufunuzda olup olmadığı zekat açısından belirleyicidir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak borç verilen paranın zekatı, borcun kesin olarak tahsil edilebilir olması şartına bağlanır. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, borçlu tarafından geri ödenmesi kesinleşmemiş borçlar zekata tabi değildir.

Sonuç

Özetle, ağabeyinizden aldığınız borç para henüz size ulaşmadıysa ve geri ödemesi kesin değilse, bu para üzerinden zekat vermeniz gerekmez. Borcun kesinleşmesi ve paranın tasarrufunuza geçmesi halinde zekat vermeniz gerekir. Allah kolaylık versin.