Borç alarak adak yerine getirilebilir mi?
Sorunun Detayı
"Birinin adak borcu var. Ama şu an için ödeyecek borçları var. Annesinin altınlarını bozdurup yani annesinden borç alıp adak adayabilir mi?"
Açıklama
Adak, belirli bir iyilik veya ibadet karşılığında Allah'a verilen söz anlamına gelir. Adak borcunun yerine getirilmesi gerekir ancak borç alarak adak yerine getirmenin hükmü önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adak borcunu yerine getirmek farzdır. Ancak adak borcunu yerine getirmek için borç almak mekruh ve mümkünse sakınılması gereken bir durumdur. Borç alarak adak yerine getirmek caizdir ama borcu ödeyememe ihtimali varsa dikkatli olunmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili açık hüküm vardır:
“Allah’a adakta bulunup da yerine getirmeyen kimse, gerçekten büyük bir günah işlemiştir.” (Mâide, 5/89)
Hz. Peygamber (sav) de adakların yerine getirilmesini emretmiştir:
“Adak, Allah’a karşı bir borçtur; yerine getirilmesi gerekir.” (Buhari, Eyman, 10)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, adak borcunu yerine getirmek vaciptir. Ancak borç alarak adak yerine getirmek, kişinin maddi durumuna ve borcunu ödeme gücüne bağlıdır. Eğer borç alıp adak yerine getirmek, kişinin veya ailesinin maddi sıkıntıya düşmesine sebep olacaksa, bu durum sakıncalıdır. Çünkü İslam’da borç yükünü artırmak ve zor durumda kalmak istenmez.
Annenizin altınlarını bozdurup borç almak, eğer bu borcu ödeyebileceğinize dair sağlam bir planınız varsa caizdir. Ancak borcun ödenememesi halinde hem adak borcu hem de borç yükü artar ki bu istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle, mümkünse adak borcunu ertelemek veya hafifletmek için dua etmek, daha sonra maddi durum iyileşince yerine getirmek daha uygundur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak adak borcunun yerine getirilmesini farz kabul eder. Ancak borç alarak yerine getirme konusunda ihtilaf yoktur; hepsi borç almanın mümkünse sakınılması gerektiğini belirtir. Şafii mezhebi de benzer şekilde borç alarak adak yerine getirmenin caiz olduğunu ancak zorluk varsa dikkatli olunmasını öğütler.
Sonuç
Adak borcunu borç alarak yerine getirmek caizdir fakat borcun ödenememesi ihtimaline karşı dikkatli olunmalıdır. Maddi durumunuz müsait değilse, zorlamadan ve borç yükünü artırmadan hareket etmek daha uygundur.
