Birikmiş Zekât
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Ben ailemle yaşayan ve yıllardır çalışan bir bayanım Bugüne kadar biraz birikmiş param var (çeyiz almak yerine kenara koyduğum), bir kaç altınım ve bir arabam. Aileme de maddi olarak çok destek oluyorum. Mesela kira, fatura ödemek çoğu zaman bana düşüyor. Ben bugüne kadar hiç zekât vermedim. Nasıl, neyi, ne kadar vereceğimi de bilmiyorum. Onca yılın zekâtından nasıl kurtulabilirim? Sanırım vermekle düşüyor. Yardımcı olursanız bu yükten kurtulmak istiyorum. Allah razı olsun hocam"
Açıklama
Değerli Müslüman, zekât İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli bir miktarının yıl sonunda ihtiyaç sahiplerine verilmesini emreder. Birikmiş paranız, altınlarınız ve arabanız gibi değerli mallarınızın zekâtını hesaplayarak vermeniz gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât vermek farzdır ve bir yıl (hicri takvimle) boyunca elinizde bulunan ve nisab miktarını aşan malınızın %2,5'u zekât olarak verilir. Birikmiş yılların zekâtı, her yıl için ayrı ayrı hesaplanmalı ve ödenmelidir.
Deliller
Zekâtın farz oluşu Kur'an ve hadislerle sabittir:
"Mallarınızda, kendileri için belirlenmiş zekât hakkı vardır." (Kur'an, En'am Suresi, 6:141)
"İslam beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in Allah'ın Resulü olduğuna şehadet etmek, namazı kılmak, zekâtı vermek, Ramazan orucunu tutmak ve hacca gitmek." (Sahih Buhari, İman, 7)
Detaylı Açıklama
Biriken paranız, altınlarınız ve arabanızın zekât hesaplamasında farklı durumlar vardır. Paranız ve altınlarınız nisab miktarını (yaklaşık 85 gram altın veya karşılığı para) aşıyorsa, üzerinden %2,5 zekât vermeniz gerekir. Araba ise ticaret aracı değilse ve sadece kullanım içindeyse zekât verilmez. Ancak ticaret amacıyla tutuluyorsa zekâtı gerekir.
Geçmiş yılların zekâtını ödemek için, her yılın mal miktarını ve nisabını ayrı ayrı hesaplayıp, %2,5 zekâtını vermelisiniz. Bu, borcunuzu temizler. Eğer tam hesaplama zor ise, mevcut malınız üzerinden de zekât vererek başlayabilirsiniz. Allah kolaylık versin.
Ailenize maddi destek olmanız zekât yükümlülüğünüzü kaldırmaz; zekât, malın temizlenmesi ve toplumsal dayanışma içindir. Zekâtı ihtiyaç sahiplerine, fakirlere, borçlulara ve diğer İslami kategorilere verebilirsiniz.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde zekât farzdır. Ancak bazı mezhepler, ticaret aracı olmayan arabaya zekât verilmez görüşündedir. Hanefi mezhebi bu konuda daha esnektir ancak genel olarak araba için zekât gerekmez.
Sonuç
Biriken malınızın nisabını tespit edip, her yıl için %2,5 zekâtınızı hesaplayarak vermeniz gerekir. Öncelikle mevcut mal üzerinden zekât verip, geçmiş yılların borcunu da mümkün olduğunca hesaplayarak tamamlamanız tavsiye edilir. Allah kolaylık ve bereket versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
