Birikmiş Param Yok, Kredi İle Ev Alabilir miyim?

Sorunun Özeti

Birikmiş parası olmayan bir Müslümanın, banka kredisi (konut kredisi/mortgage) kullanarak ev satın almasının dini hükmü sorulmaktadır. Soru soran kişi, tasarruf yapma imkânının olmadığını ve günaha girmekten korktuğunu ifade etmektedir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebi başta olmak üzere dört mezhebin klasik görüşüne göre, banka kredisi faiz (riba) içerdiğinden caiz değildir. Faiz, İslam'da büyük günahlar arasında sayılmıştır. Ancak mesele bu kadar basit değildir; çağdaş İslam alimleri arasında "zaruret" ve "ihtiyaç" kavramları çerçevesinde farklı değerlendirmeler mevcuttur.

Deliller

"Allah alışverişi helal, faizi ise haram kılmıştır." (Kaynak: Bakara Suresi, 2/275)

"Faiz yiyen, yediren, şahitlik eden ve yazanı Rasûlullah (s.a.v.) lanetlemiştir." (Kaynak: Müslim, Müsâkât, 106; Ebu Davud, Büyu', 4)

"Zaruretler, yasakları mubah kılar." (Kaynak: Mecelle, Madde 21 – İslam Hukuku'nun temel kaideleri)

Kur'an-ı Kerim'de faizin haram kılındığı açıkça bildirilmiş, hadis-i şeriflerde de faizle ilgili her türlü muamele şiddetle yasaklanmıştır. Bununla birlikte fıkhın genel kaidelerinden biri de zaruret halinin bazı yasakları kaldırabileceğidir.

Detaylı Açıklama

Bu meseleyi iki açıdan değerlendirmek gerekir:

1. Klasik Görüş (Cumhur):

• Banka kredisi faiz içerir ve faiz kesin haramdır.
• Ev sahibi olmak bir "zaruret" değil, "ihtiyaç (hâcet)" kategorisindedir.
• Kira ile oturmak mümkün olduğu sürece, kredi çekmek için dini bir mazeret oluşmaz.
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da faizli kredi kullanmayı caiz görmemektedir.

2. Çağdaş Bazı Alimlerin Değerlendirmesi:

• Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi (ECFR), Yusuf el-Karadâvî gibi bazı çağdaş alimler, gayrimüslim ülkelerde yaşayan ve başka imkânı olmayan Müslümanlar için bazı şartlarla izin vermişlerdir. Ancak bu fetva Türkiye gibi Müslüman çoğunluklu ülkelere doğrudan uygulanamaz.
• Faizsiz finans kuruluşları (katılım bankaları) üzerinden konut edinme imkânı varsa, öncelikle bu yol tercih edilmelidir.

Pratik Alternatifler:

• Katılım bankaları: Türkiye'de Kuveyt Türk, Albaraka Türk, Türkiye Finans, Vakıf Katılım, Ziraat Katılım gibi faizsiz bankacılık yapan kurumlar konut finansmanı sunmaktadır. Bu yöntem "murabaha" veya "müşareke" akdine dayandığı için dinen daha uygundur.
• Aile veya yakın çevreden borçlanma: Faizsiz borç (karz-ı hasen) ile destek almak.
• Konut tasarruf sistemi: TOKİ ve benzeri devlet destekli projeler faizsiz veya düşük maliyetli seçenekler sunabilmektedir.
• Sabır ve tevekkül: Biriktirmenin mümkün olmadığını düşünseniz bile, küçük miktarlarla başlayan düzenli tasarruf zamanla birikim sağlayabilir.

Diğer Görüşler

Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhepleri de faizin haram olduğu konusunda Hanefi mezhebiyle aynı görüştedir. Bu mesele mezheplerde ihtilaf konusu değildir; faizin haramlığı üzerinde icma (görüş birliği) vardır. İhtilaf yalnızca çağdaş alimlerin "zaruret" tanımı ve kapsamı üzerindedir.

Sonuç

Değerli kardeşim, faizli banka kredisiyle ev almak klasik ve çağdaş alimlerin büyük çoğunluğuna göre caiz değildir. Ancak çaresiz değilsiniz; öncelikle katılım bankalarının konut finansmanı ürünlerini araştırmanızı tavsiye ederiz. Ayrıca TOKİ projeleri ve karz-ı hasen (faizsiz borç) imkânlarını değerlendirin. Allah Teâlâ, haram yoldan kaçınan kuluna helal kapılar açar. "Kim Allah'tan korkarsa, Allah ona bir çıkış yolu yaratır ve onu ummadığı yerden rızıklandırır." (Talâk Suresi, 65/2-3). Vallahu a'lem.