Bir Muhasebecinin Sıkıntıları
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam ellerinizden öperim. Benim kafamdakilerin aydınlanması için sizle devamlı şekilde irtibatlı olmak isterim ama biliyorum ki siz ümmetin dertleriyle dertlenmiş birisiniz ve vaktiniz olmayabilir. Bir şirkette muhasebeci olarak çalışan birisinin bildiğiniz üzere her yapılan işten hemen hemen haberi olur. Yani araç kaskolarından tutunda, vergi az ödemesi veya bankalarla muamele gibi çeşitli sıkıntılı işleri bilip bunları sessizce karşılaması doğru mudur? Sessizce işini yapması etliye sütlüye karışmaması ne derece benim samimiyetimi yansıtır? Kesinlikle kendime göre fetva değil sadece okuduğum bilgiler ışığında net bir bilgiye ulaşamadığım için sizi rahatsız etmekteyim. Yani ruhen rahatsızım. Burada kalıp doğruları bir şekilde anlatmak mı doğru olan yoksa başka bir iş ile meşgul olmak mıdır doğru olan? Bu konuyla ilgili nasihatiniz veya öneriniz nedir? Selam ve dua ile."
Açıklama
Bir muhasebecinin iş hayatında karşılaştığı etik ve dini sorumluluklar, hem mesleki hem de ahlaki açıdan önemlidir. Bu sorumluluklar, kişinin vicdanı ve İslam ahlakı çerçevesinde değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir müminin, haksızlık ve günah içeren durumları görüp sessiz kalması hoş karşılanmaz. İyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak, Kur'an ve sünnetin temel prensiplerindendir. Ancak bu, kişinin kendi gücü ve durumu ölçüsünde olmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de bu konuda açık bir emir vardır:
"Emrolunduğun gibi dosdoğru ol ve müminlerden de kendini sorumlu tut. Çünkü Allah, yaptıklarınızdan haberdardır." (Sure: Taha, 20:132)
Bir başka ayette ise iyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak emredilir:
"İyiliği emret, kötülükten sakındır ve cahillerden yüz çevir." (Sure: Âl-i İmrân, 3:104)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Mümin, insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, bir muhasebeci olarak iş yerinde karşılaştığınız haksızlıklar ve usulsüzlükler karşısında sessiz kalmak, ruhen sizi rahatsız ediyorsa bu durum İslam ahlakı açısından problem teşkil eder. İslam, zulme karşı sessiz kalmayı hoş görmez. Ancak bu, kişinin kendi içinde bulunduğu şartlara göre değişir. Eğer doğrudan müdahale etmek mümkün değilse, durumu uygun mercilere veya yetkililere bildirmek, ya da iş yerinde iyiliği teşvik edecek yollar aramak daha doğru olur.
İslam'da "emr-i bi'l ma'ruf ve nehy-i ani'l münker" (iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak) farzdır. Fakat bu görev, kişinin gücü ve durumu ölçüsünde yerine getirilmelidir. Zor durumda kalındığında, kişinin kendi güvenliği ve geçim kaygısı da göz önünde bulundurulur. Bu nedenle, iş yerinde karşılaşılan usulsüzlükler konusunda uygun ve sağlıklı yollarla hareket etmek gerekir.
Ruhen rahatsızlık duyuyorsanız, bu sizin samimiyetinizin ve Allah korkunuzun bir göstergesidir. Bu durumda, mümkünse iş yerinde doğruyu savunmak, haksızlıkları yetkili mercilere bildirmek veya mesleki etik kurallarına uygun davranmak gerekir. Eğer bu mümkün değilse, başka bir iş aramak veya durumu değiştirmek de düşünülebilir. Ancak bu karar kişisel ve çevresel şartlara bağlıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak iyiliği emretme ve kötülükten sakındırma görevini kabul eder. Ancak uygulama şekilleri ve kişinin durumu göz önüne alınarak farklı tavsiyeler olabilir. Örneğin, Hanbeli mezhebi bazen daha katı bir tavır önerirken, Maliki mezhebi kişinin durumunu daha fazla dikkate alır.
Sonuç
Özetle, iş yerinde karşılaştığınız haksızlıklar karşısında sessiz kalmak ruhen sizi rahatsız ediyorsa, İslam'ın emri gereği uygun ve sağlıklı yollarla müdahale etmeye çalışmalısınız. Bu mümkün değilse, durumunuzu değiştirmek için adımlar atabilirsiniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
