Bir memurun fazla mesai saati gösterip ücret alması helal midir?
Sorunun Detayı
"Hocam ben Sağlık Bakanlığına bağlı çalışan bir laborantım. Pandemi döneminde üniversite hastanesine görevlendirme verdiler, şu an üniversite hastanesinde covid laboratuvarında çalışıyorum. Yaklaşık bir yıldır eski hastanemde çalışanlar ek ödeme alıyorlar ben ise görevlendirildiğim için alamıyorum çünkü performansımı üniversite hastanesinde sergilediğimi öne sürüyorlar. Çok zor şartlarda çalışıyorum, sekreterin ve hocanın işini bile ben ve bir arkadaşım yapıyoruz. Burada fazladan yüz saat mesai yapıyorum, bunu yüz otuz gibi gösterip otuz saat fazla mesai ücreti almam helal olur mu?"
Açıklama
Bir memurun fazla mesai saatlerini gerçekte yaptığından farklı gösterip ücret almak, iş ahlakı ve İslam hukukuna göre değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin yaptığı işin karşılığını hakkaniyetle alması gerekir. Fazla mesai saatlerini gerçeğe aykırı şekilde artırarak ücret almak, haksız kazanç ve yalan beyan anlamına gelir ve bu durum helal değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de dürüstlük ve haksız kazançtan kaçınma emredilmiştir:
"Yiyiniz, içiniz, fakat israf etmeyiniz. Çünkü O, israf edenleri sevmez." (Araf, 7/31)
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rıza ile olan ticaret müstesnadır." (Nisa, 4/29)
Hz. Peygamber (s.a.v) de dürüstlük ve adaletle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Kişi, yalan söyleyip yalanla şahitlik ettiği sürece Allah katında mescitten uzak olur." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, çalıştığınız ortamda zor şartlarda görev yapmanız takdire şayandır ve bu durumun karşılığını almak hakkınızdır. Ancak, fazla mesai saatlerini gerçek dışı gösterip ücret almak, hem işverenin hakkını hem de toplumun hakkını zedeler. İslam ahlakı, dürüstlüğü ve adaleti emreder. Fazla mesai ücretinin helal olması için, yapılan çalışma saatlerinin doğru ve dürüst şekilde kayıt altına alınması gerekir. Eğer görevlendirildiğiniz hastanede ek ödeme alamıyorsanız, bu durumu resmi yollarla dile getirmeniz ve hakkınızı aramanız daha uygun olur. Yalan beyan ile fazla mesai göstermek, hem dünya hem ahiret açısından zararlıdır. Ayrıca, bu tür davranışlar iş yerinde güven kaybına yol açar ve toplumsal düzeni bozar.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde dürüstlük ve hakka riayet konusunda hassastır. Şafii mezhebi de yalanla elde edilen kazancın haram olduğunu vurgular. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de haksız kazanç ve yalan beyan kesinlikle caiz görülmez.
Sonuç
Fazla mesai saatlerini doğru göstermek ve sadece yapılan çalışma karşılığında ücret almak İslam'ın emrettiği dürüstlük ve adalet ilkelerine uygundur. Hakkınızı resmi yollarla aramanız, yalanla ücret almaktan daha hayırlıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
