Bir Bayanın Kaynı İle Aynı Sofrada Bulunması
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Ben 7 senelik evli bir bayanım. Eşimin bir erkek kardeşi var. Seddi zerai hükmüne göre birlikte oturup yemek yememeğe falan hep özen gösterdim. Ancak ayrı şehirlerde yaşadığımız için pek sık görüşmediğimizden sıkıntı olmuyordu. Şimdi aynı şehre taşınıyoruz, yemeği ayrı yemek istediğimi her seferinde bin bir sıkıntıyla dile getirmek zorundayım. O zaman ben tek başıma ayrı bir yerde yemek yiyebiliyorum. Yani eltim, ben, kayınvalidem bir yerde erkekler bir yerde iki ayrı sofra olamıyoruz. Yemek konusunu bu şekilde de olsa halletsek, sonrasında çay içmek ve oturmak için tüm aile bir odada oturuluyor. Yemek ayrı, sonra birlikte komik bir durum ortaya çıkıyor. Benim sorum başbaşa kalmamak kaydıyla örtümü ve kıyafetimi de bol tutarak eşimin erkek kardeşiyle aynı masada yemek yemem ve aynı ortamda oturmam mümkün mü?"
Açıklama
Bir bayanın, eşinin erkek kardeşi (kaynı) ile aynı ortamda bulunması ve birlikte yemek yemesi, İslam fıkhında seddi zerai (mahremiyetin engellenmesi) kapsamında değerlendirilir. Bu durumun mahremiyet sınırları ve aile içi ilişkiler açısından nasıl ele alınacağı önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşin erkek kardeşi ile seddi zerai hükmü gereği birlikte yemek yemek ve baş başa kalmak caiz değildir. Ancak aynı ortamda, başkalarının da bulunduğu ve baş başa kalınmayan durumlarda, uygun örtünme ve edep kurallarına riayet edildiği sürece oturmak mümkündür.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mahremiyet ve edep ile ilgili genel prensipler bulunmaktadır:
"Mümin erkekler ve mümin kadınlar birbirlerinin velileridir; iyiliği emreder, kötülükten men ederler." (Tevbe, 9:71)
Hz. Peygamber (sav) de mahremiyet ve edep konusunda şöyle buyurmuştur:
"Kadın, erkeğin mahremi olmayan kimseyle yalnız kalmamalıdır." (Buhari, Edeb 151)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinin erkek kardeşi ile seddi zerai (mahremiyet engeli) durumu, İslam hukukunda önemli bir sınırdır. Bu sınır, zina ve günahın önlenmesi amacıyla konmuştur. Hanefi mezhebine göre, seddi zerai olan kişilerle baş başa kalmak ve birlikte yemek yemek uygun değildir. Ancak aynı ortamda, başkalarının da bulunduğu, baş başa kalınmayan ve edebe uygun şekilde örtünmenin sağlandığı durumlarda, aynı odada bulunmak caizdir.
Bu bağlamda, yemek konusunda ayrı sofralar kurulması Hanefi fıkhında tercih edilir. Ancak pratikte bu mümkün değilse, yemek ayrı yenip, sonrasında herkesin bulunduğu ortak bir odada, baş başa kalınmadan ve uygun şekilde örtünerek oturulabilir. Örtünün bol ve edebe uygun olması, konuşmaların ölçülü ve saygılı olması önemlidir. Bu, fitneden ve yanlış anlamalardan korunmak için gereklidir.
Ayrıca, aile içinde iletişim ve anlayışın sağlanması, bu tür durumlarda kolaylık ve hoşgörü getirecektir. Zorlaştırmamak, kolaylaştırmak Peygamberimizin (sav) sünnetidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de seddi zerai konusunda benzer hükümler vardır. Maliki mezhebinde ise, bazı durumlarda aile içi ilişkilerde daha esnek davranılabilir ancak genel prensip aynıdır. Önemli olan mahremiyetin korunmasıdır.
Sonuç
Hanefi mezhebine göre, eşinin erkek kardeşi ile aynı sofrada yemek yemek uygun değildir. Ancak aynı ortamda, başkalarının da bulunduğu ve baş başa kalınmayan durumlarda, bol ve edebe uygun örtünme ile bulunmak caizdir. Aile içinde anlayış ve saygı ile bu durum kolaylaştırılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
