Bir Ailede Kazancı Farklı Yerlerden Olanların Tek Kurban Kesmesi
Sorunun Detayı
"Şafii mezhebinde bir aileye bir kurban yeter deniliyor. Mesela, biz çiftçiyiz. Babamla kazanç kapımız aynı ama ben aylık kazancın bir miktarını kendime ayırıyorum, yani bir kısım kazanç benim oluyor. Bu durumda da babamın kesmesi evimiz için yeterli mi? Ben bir aileye bir kurban yeter cümlesini tam anlayamadım. Babayla çocuk aynı evde yaşasa ama çocuk kazancın bir kısmını alsa; babayla çocuk aynı evde yaşasa ama baba çiftçi çocuk öğretmen olsa birikimleri ayrı olsa kurbanı bir kişinin kesmesi yeter mi? Bu konuda kazancın farklı yerlerden olmasının önemi var mı?"
Açıklama
Kurban ibadeti, İslam'da belirli şartlar altında farz olan bir ibadettir ve aile fertlerinin durumuna göre kesilecek kurban sayısı değişebilir. Kazancın farklı yerlerden olması ve aile içi maddi paylaşım, kurban kesme yükümlülüğünü etkileyebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir ailede birlikte yaşayan ve geçimini ortak kazançtan sağlayan fertler için bir kurban kesmek yeterlidir. Ancak aile fertlerinin kazançları tamamen ayrı ve bağımsız ise, her birinin kendi kazancı nisab ve şartları sağlıyorsa ayrı ayrı kurban kesmeleri gerekir.
Deliller
Kurbanla ilgili temel delil Kur'an'da açıkça belirtilmemekle birlikte, Peygamber Efendimiz'in uygulamaları ve sahabe uygulamaları yol göstericidir. Hadislerde kurbanın aile fertleri için bir arada kesilmesinin yeterli olduğu anlaşılır:
“Bir kimse kurban keserse, o kurban onun ve ailesinin günahlarına kefaret olur.” (Tirmizî, Edâhî, 6)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Hanefi fıkhına göre kurban kesme yükümlülüğü, kişinin kendi mal varlığı ve kazancı nisab miktarına ulaştığında doğar. Eğer bir ailede baba ve çocuklar aynı evde yaşıyor ve geçim ortak bir kazançtan sağlanıyorsa, bir kişi tarafından kesilen kurban tüm aile fertlerinin kurbanı sayılır. Ancak senin durumunda, baban çiftçi olup kazancı ortak olabilir ama senin aylık kazancın ayrı ve kendi malın ise, bu durumda senin de kendi kazancına göre kurban kesmen gerekir. Çünkü kazancın farklı yerlerden ve bağımsızsa, her fert kendi kazancı nisab miktarına ulaştığında kurban kesmekle yükümlüdür.
Örneğin, baban çiftçi ve evin geçimini sağlıyor, sen ise öğretmen olarak ayrı bir gelir elde ediyorsan ve bu gelir nisap miktarına ulaşmışsa, senin de kurban kesmen gerekir. Aksi halde sadece babanın kurbanı tüm aileyi kapsamaz. Bu, maddi sorumluluğun ve ibadetin adaletli dağılımı içindir.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüşte olup, kazancın ortak mı yoksa ayrı mı olduğuna dikkat edilmesini önerir. Kurban kesmekte kolaylık ve zorluk olmaması için, kazançların ortaklığı veya ayrılığı belirleyicidir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebinde ise aile fertlerinin birlikte yaşaması ve geçimlerinin ortak olması durumunda bir kurban kesmek yeterlidir. Ancak kazançların tamamen ayrı olması halinde her fert kendi kazancına göre kurban kesmelidir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer anlayışlar mevcuttur.
Sonuç
Özetle, aynı evde yaşasanız bile kazançlarınız ayrı ise, her birinizin kendi kazancına göre kurban kesmesi gerekir. Kazancın ortak veya ayrı olması kurban yükümlülüğünde belirleyici unsurdur. Bu konuda kolaylaştırıcı ve adil davranmak önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
