Bebeğin el ve ayağının heykelini yaptırabilir miyiz?

Açıklama

Bebeğin el veya ayağının alçıdan heykelini yaptırmak, İslam fıkhında insan suretlerinin yapımıyla ilgili hükümlere tabidir. Bu tür heykellerin yapılması ve bulundurulması konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, insan suretlerinin heykelini yapmak genel olarak mekruh (tercihen terk edilmesi gereken) veya haram olarak değerlendirilir. Ancak burada önemli olan niyet ve kullanım amacıdır. Bebeğin el veya ayağının küçük boyutta ve süs amaçlı, canlı bir varlık olarak değil de hatıra veya sanat eseri olarak yapılması durumunda, bu tür heykellerin yapılması mekruh sayılır. Fakat putperestlik veya şirk amacıyla yapılmadığı sürece haram hükmü kesin değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de Allah, putlara tapılmasını ve onları yapmayı yasaklamıştır:

"Onlar, Allah'a ortak koşarlar ve Allah da onları lanetler ve lanetledikleri gibi onlara azap eder." (Nahl Suresi, 16:20-21)

Hz. Peygamber (s.a.v) ise insan ve hayvan suretlerinin yapımını yasaklamış, şöyle buyurmuştur:

"Meyyit (ölü) suretler yapanlar kıyamet gününde en şiddetli azaba uğrayacaklardır." (Buhari, Edeb 69)

Detaylı Açıklama

Günümüzde bebeklerin el veya ayağının alçıdan heykelini yaptırmak, hatıra veya anı olarak yaygın bir uygulamadır. Hanefi mezhebine göre, canlı varlıkların tam suretlerini yapmak yasaklanmıştır ancak sadece el veya ayak gibi kısımların küçük ve süs amaçlı yapılması, putperestlik amacı taşımadığı sürece mekruh olarak değerlendirilir. Bu tür hatıraların yapılması, dini hassasiyetlere dikkat edilerek ve putlaştırılmadan yapılmalıdır. Ayrıca, bu heykellerin ibadet veya tapınma amacıyla kullanılmaması gerekir.

Bu konuda kolaylaştırıcı yaklaşmak, Peygamberimizin "kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" (Buhari) hadisi gereğidir. Ancak yine de bu tür heykellerin evde sürekli sergilenmesi veya çocukların bunlara tapınma eğilimi göstermesi gibi durumlar engellenmelidir.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde insan suretlerinin yapılması daha katı şekilde haram kabul edilir. Maliki mezhebi ise benzer şekilde insan heykellerini yasaklar. Ancak bazı çağdaş alimler, sadece el veya ayak gibi kısımların hatıra olarak yapılmasının caiz olabileceğini belirtmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı da insan suretlerinin yapılmasında dikkatli olunmasını, putperestlik ve şirk unsuru taşımaması gerektiğini vurgular.

Sonuç

Değerli Müslüman, bebeğinizin el veya ayağının alçı heykelini yaptırmanız mekruh olmakla birlikte, putperestlik amacı taşımadığı ve ibadet unsuru içermediği sürece haram olmaz. Ancak dini hassasiyetlere dikkat ederek, bu tür hatıraları aşırıya kaçmadan ve ibadete yönelmeyecek şekilde kullanmanız tavsiye edilir.