Bayanların Aybaşı Dönemi
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Ay halini bir ay 10 gün, bir ay 8 gün, bir ay 9 gün gören bir kadın dinen nasıl davranmalıdır? Ay halindeki bu değişiklik bir kaç gün erken gelmesine göre değişiyor. Erken geldiğinde 10 ve 9 gün, vaktinde geldiğinde 8 gün oluyor. Selamünaleyküm."
Açıklama
Değerli Müslüman, bayanların aybaşı (menstruasyon) dönemi, İslam fıkhında ibadetlerin yerine getirilmesi açısından önemli bir husustur. Aybaşı süresinin değişken olması, hanımların dini sorumluluklarını nasıl yerine getirecekleri konusunda sorulara neden olabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, aybaşı süresi kişiden kişiye değişebilir. Kadın, aybaşı süresini kendi deneyimlerine göre tespit eder ve bu süre boyunca namaz kılmaz, oruç tutmaz, oruçluysa bozabilir. Aybaşı süresi 10 günü geçemez; 10 gün ve altında olan süre aybaşı olarak kabul edilir. Eğer aybaşı süresi değişkenlik gösteriyorsa, en uzun süre esas alınır ve o süre boyunca aybaşı hükmü devam eder.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aybaşı ile ilgili olarak şöyle buyrulmuştur:
"Onlar sizdir, aybaşı hallerindeyken (hayızlı iken) kadınlara yaklaşmayın; temizleninceye kadar onlara yaklaşmayın." (Bakara, 2/222)
Hz. Aişe validemizden rivayet edilen sahih bir hadiste de aybaşı süresi ve temizlenme ile ilgili bilgiler bulunmaktadır:
"Aybaşı süresi on günü geçmez." (Müslim, Taharet, 60)
Detaylı Açıklama
Hanefi mezhebine göre, aybaşı süresi değişken olan kadın, en uzun gördüğü süreyi esas alır. Örneğin, aybaşı bazen 8 gün, bazen 9 gün, bazen 10 gün sürüyorsa, 10 gün aybaşı süresi olarak kabul edilir ve o süre boyunca ibadetlerden (namaz, oruç, oruçlu ise orucunu bozmak) uzak durur. Aybaşı süresi sona erdiğinde ise gusül abdesti alarak ibadetlere devam eder.
Bu durumda, erken gelen aybaşı günlerinde de ibadetler bırakılır; geç gelen günlerde ise aybaşı bitmiş sayılır. Kadın, aybaşı süresini takip etmek için takvim tutabilir veya bedenindeki belirtileri gözlemleyebilir. Bu, ibadetlerin doğru şekilde yerine getirilmesini sağlar.
Aybaşı süresi 10 günü aşarsa, fazlalık günler temiz gün olarak kabul edilir ve o günlerde ibadet yapılabilir. Ancak bu durum uzun süre devam ederse, bir hekime danışmak da faydalı olur.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebi de aybaşı süresinin 10 günü geçmemesi gerektiğini belirtir. Malikî mezhebinde ise aybaşı süresi 6-7 gün olarak kabul edilir, 10 gün ise istihap (adet dışı kanama) sayılır. Hanbeli mezhebinde ise 15 güne kadar aybaşı kabul edilir. Ancak Türkiye'de ağırlıklı olarak Hanefi mezhebi uygulandığı için Hanefi görüşü esas alınır.
Sonuç
Özetle, aybaşı süresi değişken olan kadın en uzun süresini esas alarak o süre boyunca aybaşı hükmünde olur. Bu süre içinde ibadetlerini bırakır, süre bitince gusül abdesti alarak ibadetlerine devam eder. Böylece ibadetler hem kolaylaştırılmış hem de dinen doğru şekilde yerine getirilmiş olur.
