Bayanın Seferilikte Asıl Memleketi

Açıklama

Seferilikte asıl memleketin belirlenmesi, namazın ve diğer ibadetlerin nasıl kılınacağı konusunda önemli bir meseledir. Bu konuda Hanefi mezhebine göre belirli kriterler vardır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin seferi sayılması veya tam (muqim) sayılması, bulunduğu yerin onun asıl yerleşim yeri (memleketi) olup olmamasına bağlıdır. Eşinizin asıl memleketi Eskişehir ise ve orada yerleşik değilse, orada seferi sayılır. Bu durumda Eskişehir'de namazlar seferi hükmünde kılınır ve kurban kesilebilir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de seferilik ve ikamet arasındaki fark doğrudan belirtilmemekle birlikte, seferilikle ilgili namaz kolaylığına işaret eden ayetler vardır:

“Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara, 2/185)

Hadislerde de seferilikte namazın kısaltılması (kasr) ve bazı kolaylıklar bildirilmiştir:

“Seferde iken dört rekat olan namazı iki rekat kılınız.” (Buhari, Salat, 130)

Detaylı Açıklama

Hanefi mezhebine göre seferilik, kişinin asıl yerleşim yerinden başka bir yerde bulunmasıdır. Asıl memleket, kişinin sürekli ikamet ettiği ve hayatını sürdürdüğü yerdir. Eşinizin asıl memleketi Eskişehir ise ancak orada kalıcı olarak yaşamıyor ve yerleşmiyorsa, Eskişehir'de seferi sayılır. Bursa'da kıyılan dini nikah, memleket tespiti için belirleyici değildir; esas olan yerleşimdir.

Namazda seferilik, dört rekatlı farz namazların iki rekat kılınmasıdır. Seferi sayıldığınız yerde namazlar kısaltılır. Kurban kesme meselesinde ise, seferilik kişinin mali durumuna ve yerleşim durumuna göre değerlendirilir. Seferi olan kişi, kurban kesmekte serbesttir. Ancak asıl memleketinde yerleşik ise, kurban kesmekte bir engel yoktur.

Günümüzde modern hayat şartlarında, ikametgah adresi ve sürekli yaşanan yer esas alınır. Eşiniz ve sizin Ankara'da yaşamanız, Eskişehir'i seferi yer olarak kabul etmenizi gerektirir. Düğün veya nikahın kıyıldığı yer ibadet hükmünü değiştirmez.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de benzer şekilde, asıl yerleşim yeri esas alınır. Şafii mezhebine göre de seferilik, kişinin sürekli yaşamadığı yerlerde bulunmasıdır. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de esas olan ikametgah ve kalıcı yerleşimdir.

Sonuç

Eşinizin asıl memleketi Eskişehir olsa da orada yerleşik değilse, Eskişehir'de seferi sayılır ve namazlar kısaltılır. Kurban kesmek ise hem seferilik hem de mali duruma göre yapılabilir. Günümüzde ikametgah esas alınmalıdır.

İkinci Soruya Cevap

Değerli Müslüman, farklı fetvalar ve görüşler arasında kalmak insanı zorlar. Ancak Kur'an ve sahih hadisler ışığında, Hanefi mezhebi gibi sağlam bir mezhebin temel kaynaklarına bağlı kalmak, güvenilir alimlerin fetvalarını takip etmek en doğru yoldur.

Kur'an-ı Kerim şöyle buyurur:

“Ey iman edenler! Allah’a itaat edin, Peygambere ve sizden olan ulûl emre de itaat edin.” (Nisa, 4/59)

Bu ayet, alimlere ve yöneticilere itaatin önemini vurgular. Güvendiğiniz, ilim sahibi ve takva sahibi alimlerin görüşlerine itimat etmek, kalbinizi rahatlatacaktır.

Kitap olarak öncelikle Kur'an-ı Kerim ve sahih hadis kitapları okunmalı, ardından Hanefi mezhebinin temel fıkıh kitapları (örneğin; el-Hidaye, Keşfü’z-Zünun) tercih edilmelidir. Günümüzde Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvaları da güvenilir ve sahih kaynaklardır.

Unutmayınız ki İslam dini kolaylıktır, zorlaştırmak değil. İlim ve takva rehberiniz olsun. Kalbinizi yormadan, samimiyetle Allah’a yönelin.

Sonuç

Farklı görüşler olabilir ama sağlam kaynaklara ve güvenilir alimlere bağlı kalmak huzur verir. Kur'an ve sahih sünnetten ayrılmayınız.