Başkasının Üzerinden Faizli Bankaya Para Yatırma
Sorunun Detayı
"Muhterem hocam baldızımın eşi rahmetli oldu. Kendisine kalan parayı kendisi için tehlikeli bulduğundan benim üzerime devretti. Fakat bir şartla para bankada faizde kalacak ve faizi kendisi alacak. Benim paranın getirisi ve götürüsü ile hiçbir alakam yoktur. Sadece bankada adıma kayıtlı duruyor. Bu paradan hiçbir şekilde menfaatim olmuyor. Şu halde faiz günahı bana da sirayet etmiş olur mu? Benim bu konudaki yükümlülüğüm nedir?"
Açıklama
Başkasının parası üzerinden faizli bankaya para yatırmak ve faizin kime ait olduğu konusu, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Burada, paranın sahibi ile parayı kullanan kişi arasındaki ilişki ve faizin hükmü değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) haramdır ve faize aracılık etmek, faizin elde edilmesine vesile olmak da günah kapsamındadır. Siz, paranın sahibi olmadığınız halde onun üzerinize devredilmesi ve faizin başkasına ait olması durumunda bile, paranın faizde kalması ve sizin adınıza kayıtlı olması sebebiyle faizle ilişkilendirilebilirsiniz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili kesin yasaklar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar akıllarını kaybetmişlerdir." (Bakara, 2:275)
"Faizi bırakıp Allah'a ve Resulüne itaat edin. Eğer yapmazsanız, Allah ve Resulü ile savaş halindesiniz." (Bakara, 2:279)
Hadislerde de faizin her çeşidinden sakınılması emredilmiştir:
"Faiz yiyen, konuştuğu ve şahitlik ettiği sürece namazı kabul olmaz." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, burada önemli olan sizin parayı kullanmanız değil, paranın sizin üzerinize kayıtlı olmasıdır. İslam hukukunda, faizli işlemlerde sadece faizi alan değil, faize aracılık eden veya faizin gerçekleşmesine zemin hazırlayan da sorumludur. Siz, paranın sahibi olmadığınız halde, paranın sizin adınıza faizde kalması, faizle dolaylı da olsa ilişki kurmanıza sebep olur. Bu durumdan kaçınmak için mümkünse paranın doğrudan sahibinin adına kayıtlı olması veya faize bulaşmaması gerekir.
Eğer paranın faizi, baldızınızın eşine ait olacaksa ve siz bu faizden hiçbir şekilde menfaat sağlamıyorsanız, bu durum sizin sorumluluğunuzu azaltabilir ancak faizin paranın sizin üzerinize kayıtlı olması nedeniyle tamamen sorumluluktan kurtulmanız mümkün değildir. Bu yüzden, paranın faizde kalması yerine, faizsiz alternatif hesaplara veya faizsiz finans kurumlarına yönlendirilmesi daha uygundur.
Ayrıca, İslam hukukunda "emanet" kavramı da önemlidir. Eğer parayı sadece emanet olarak tutuyorsanız, onu faize bulaştırmamak sizin sorumluluğunuzdadır. Faizden uzak durmak için bankayla görüşüp faizsiz hesap açtırmak veya parayı sahibine iade etmek en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faizin haram olduğunu belirtir. Ancak bazı alimler, faizin doğrudan alınmadığı ve sadece kayıtlı olduğu durumlarda sorumluluğun değişebileceğini ifade etmişlerdir. Fakat genel kanaat, faize aracılık edenin de sorumlu olduğudur.
Sonuç
Sonuç olarak, paranın sizin üzerinize kayıtlı olması ve faizde kalması durumunda faiz günahı size de sirayet eder. Bu nedenle, paranın sahibinin adına kayıtlı olması ve faize bulaşmaması için gerekli tedbirleri almanız, mümkünse faizsiz hesaplara yönlendirmeniz gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
