Bankalardan her koşulda uzak mı durmak gerekir?
Sorunun Detayı
"Hocam faiz ödemeden de olsa kredi kartı ile alınan eşya haram mıdır? Bankamatik kartıyla alışveriş yapmak da aynı mıdır? Bir de su ve elektrik faturası zamanında ödenmediğinde faiz alınıyor. Bu da haram mıdır?
Sizin fetvalarınızdan anladığım kadarıyla bankadan her şekilde uzak durmak mı gerekir? "
Açıklama
Bankalar ve finansal işlemler, günümüz ekonomik hayatında önemli bir yer tutar. Ancak İslam'da faiz (riba) kesinlikle haram kılınmıştır ve bu konuda hassasiyet gösterilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz içeren işlemler haramdır. Bankalardan alınan kredi faizli ise kesinlikle uzak durulmalıdır. Faizsiz kredi kartı veya bankamatik kartı ile yapılan alışverişte ise kartın kullanım şekline ve faiz unsuru olup olmamasına dikkat edilmelidir. Fatura ödemelerinde gecikme nedeniyle alınan faiz veya gecikme zammı da haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesin olarak yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, hidayete eremezler." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz yiyen, kıyamet günü Allah'tan uzak olsun." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Kredi kartı faizsiz kullanıldığında, yani borç zamanında tamamen kapandığında, bu işlem faiz içermediği için caizdir. Ancak gecikme faizi veya ek ücretler varsa bunlar haramdır. Bankamatik kartı ile yapılan alışveriş, kartın sadece para çekme ve ödeme aracı olması nedeniyle faiz içermez ve caizdir. Ancak kartın bağlı olduğu hesapta faizli bir işlem varsa dikkat edilmelidir.
Su, elektrik gibi faturaların zamanında ödenmemesi durumunda alınan gecikme faizi veya zamlar da İslam hukukuna göre haramdır. Bu nedenle mümkün olduğunca faturalar vaktinde ödenmeli, gecikme yaşanmamalıdır.
Bankalardan tamamen uzak durmak mümkün olmayabilir çünkü maaşların yatırılması, fatura ödemeleri gibi işlemler bankalar aracılığıyla gerçekleşir. Ancak faizli kredi ve benzeri işlemlerden kaçınmak esastır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve diğer çağdaş İslam alimleri de bu konuda benzer görüşler bildirmiştir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda aynıdır; faiz kesinlikle haramdır. Bazı modern İslam alimleri, faizsiz bankacılık ve finans modellerini desteklemektedir. Ancak faizli işlemlerden uzak durulması ortak görüştür.
Sonuç
Değerli Müslüman, faiz içeren kredi ve işlemlerden uzak durunuz. Faizsiz kredi kartı kullanımı ve bankamatik kartı ile alışveriş caizdir. Faturalarınızı zamanında ödeyerek gecikme faizi almaktan kaçının. Bankalarla ilişkilerinizde faiz unsuruna dikkat ederek hareket ediniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
