Bankadaki para
Sorunun Detayı
"S.a sayın hocam. Finans kurumuna para yatırdık 5000tl 6000tl civarına çıktı. Bu parayla ticaret yapılıyor ve artıyor deniyor ama ahmet hamdi yıldırım hocamızın videosunu izledim fetva meclisi sitesinden her ne kadar kar zarar ortaklığı olmuş olsa da devlet bankalara güvence vermiş ve paranın azalma ihtimali yok diyor ve bu durumdan dolayı az da olsa sakıncası vardır diyor. Peki hocam bunun ana parası yani yatırmış olduğumuz 5000 tl yi kullansak bunda da şüphe oluşmuş oluyor mudur? Kar adı altında verdikleri 1000 tl yi hayır kurumlarına hediye versek asıl paramızı kullanmamızda bir sakınca var mıdır? Çok teşekkür ederim. Allah'a emanet olun."
Açıklama
Bankaya yatırılan paranın faizsiz bir şekilde değerlendirilip değerlendirilmediği ve bu paranın kullanımı İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu konuda kar zarar ortaklığı ve devlet güvencesi gibi hususlar değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bankaya yatırılan para eğer faizsiz kar zarar ortaklığı esasına göre değerlendirilmişse ve ana para korunuyorsa, ana paranın kullanılması caizdir. Ancak kar payı adı altında faiz unsuru taşıyan bir kazanç varsa bu haramdır. Ana para ise sahibine ait olup, kullanılması caizdir. Kar payı ise şüpheli olabilir ve hayır kurumlarına verilmesi daha uygundur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler, ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir..." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz yiyen, kıyamet günü kalkmayacaktır." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, bankalara yatırılan paralar genellikle faiz karşılığı değerlendirilir. Ancak günümüzde bazı finans kurumları kar zarar ortaklığı (mudaraba) veya katılım bankacılığı gibi faizsiz yöntemler kullanmaktadır. Eğer paranız bu tür bir sistemdeyse ve devlet güvencesi altında ana paranız korunuyorsa, ana paranın kullanılması caizdir. Çünkü ana para sizin mülkünüzdür ve zarar etme ihtimali varsa bu risk ortaklığıdır, faiz değildir.
Ancak, kar payı adı altında size verilen miktar, faiz unsuru taşıyorsa veya kesinlikle garanti edilmişse, bu durumda şüphe oluşur. Bu tür kazançlar haram olabilir. Bu yüzden, kar payını hayır kurumlarına vermeniz, şüpheden uzak durmak açısından daha uygundur.
Ahmet Hamdi Yıldırım hocamızın da belirttiği gibi, devlet güvencesi altında ana paranın korunması, bu paranın kullanımında sakınca olmadığını gösterir. Fakat kar payının niteliği önemlidir. Eğer kar zarar ortaklığı ise ve gerçek bir ticaret sonucu elde edilmişse, bu kazanç helal olabilir. Fakat garanti edilmiş kar payı faiz hükmündedir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak faiz kesinlikle haram kabul edilir. Katılım bankacılığı ve mudaraba gibi sistemler ise farklı alimler tarafından tartışmalı olmakla birlikte, faizsiz finans prensiplerine uygun olduğu için kabul görmektedir. Ancak garanti edilen kar payı konusunda ihtilaflar vardır.
Sonuç
Özetle, ana paranızı devlet güvencesi altında ve kar zarar ortaklığı esasına göre kullanan finans kurumlarında kullanmanız caizdir. Kar payı ise şüpheli olabilir; bu nedenle kar payını hayır kurumlarına vermeniz daha uygun olur. Böylece hem ana paranız helal yoldan değerlendirilmiş olur hem de şüpheden uzak durursunuz.
