Banka kredisiyle satılan TOKİ evlerinden almak caiz midir?
Sorunun Detayı
"Hocam TOKİ Türkiye geneli yüz bin adet konut yapacak ama bu seferki satışlarını farklı bir biçimde yapıyor. Ziraat bankası üzerinden peşin fiyatına yüzde 0.49 fark bindirerek sabit taksitlerle iki yüz kırk taksit yaparak satıyor. Bu evleri almak caiz midir?"
Açıklama
Bankadan kredi kullanarak TOKİ evlerinden almak, günümüzde birçok kişinin konut sahibi olma yoludur. Ancak faizsiz finansman ve İslami esaslara uygunluk açısından değerlendirilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır. Banka kredileri genellikle faiz içerdiği için doğrudan kullanılması caiz değildir. Ancak TOKİ'nin Ziraat Bankası ile yaptığı ve sabit taksitlerle, peşin fiyatına %0.49 fark eklenerek yapılan satış, klasik faizli kredi değil, satışa dayalı bir finansman şekli ise caiz olabilir.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altı şey vardır ki, Allah onları haram kılmıştır: ... faiz." (Müslim, Müsakat, 103)
Detaylı Açıklama
Burada önemli olan, TOKİ'nin ve Ziraat Bankası'nın uygulamasının faiz mi yoksa satışa dayalı bir finansman mı olduğudur. Eğer TOKİ, evleri peşin fiyatına sabit bir fark ekleyerek ve taksitlendirme yaparak satıyorsa, bu bir kira sertifikası (istisna) veya murabaha benzeri bir satış şekli olabilir. Bu durumda faiz unsuru bulunmaz ve satın alma caiz olur.
Ancak, eğer taksitler üzerinden faiz alınmakta ise yani anapara dışında belirli oranlarda artış söz konusuysa, bu faiz kapsamına girer ve caiz olmaz. Bu nedenle sözleşme detaylarının dikkatle incelenmesi gerekir.
Günümüzde birçok banka ve TOKİ gibi kurum, faizsiz finansman modelleri geliştirmeye çalışmaktadır. Bu tür modellerde, sabit fiyat ve taksitlendirme esas alınır, faiz unsuru bulunmaz. Bu da İslam hukukuna uygunluk açısından önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda Hanefi mezhebiyle aynı görüştedir. Ancak bazı çağdaş İslam finans kurumları, sabit fark ve taksitlendirme yoluyla yapılan satışları faizsiz finansman olarak kabul ederler. Diyanet İşleri Başkanlığı da faizsiz finansman modellerinin tercih edilmesini tavsiye etmektedir.
Sonuç
Değerli Müslüman, TOKİ'den banka aracılığıyla ev alırken sözleşmenin faiz içermediğinden emin olunuz. Sabit fark ve taksitlendirme esasına dayalı, faizsiz bir satış ise caizdir. Aksi halde faiz haramdır ve bu tür alışverişten kaçınılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
