Babanın İzni Olmadan Geziye Gitmek
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Babam çok huysuz ve kendini dört dörtlük zanneden, namazını falan kıldığı halde aile reisliği, çocuk yetiştirme gibi konularda oldukça yetersiz biri. Ben üçüncü çocuğum. Çalışıyorum. Babam hiçbir konuda bana destek olmadı, olmuyor. Bugün yine konuşmayı denedim, benim kurallarım bu diyor, işinize gelirse... Burak Derneği Kudüs gezisi düzenliyor şuan ona gitmeyi çok istiyorum. İzin vermiyor. Sebebini sorunca da sana hesap mı vereceğim diyor. Gitmeyi çok ama çok istiyorum. İmkanım ve zamanım da var. İzinsiz gitsem dinimizce bunun hükmü ne olur. Yardımcı olur musunuz? Şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Bu mesele, bir Müslümanın ailesi içinde özellikle babasının izni olmadan dışarı çıkması ve geziye katılmasıyla ilgilidir. Aile içi itaat ve sorumluluklar ile bireysel özgürlükler arasında denge kurulması gerekmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yetişkin bir çocuğun babasına karşı saygı ve itaat etmesi farzdır; ancak bu itaat, Allah'ın emirlerine ve meşru haklara aykırı olmamalıdır. Babadan izin almadan dışarı çıkmak veya geziye katılmak, babanın makul ve meşru talepleri varsa uygun değildir. Fakat babanın talepleri haksız, zorlayıcı veya mantıksız ise, kişinin kendi hakkını koruması da mümkündür.
Deliller
Aile büyüklerine itaat Kur'an'da emredilmiştir:
"Allah'a ve Peygamber'e itaat edin, sonra da sizden olan velilere itaat edin." (Nisa, 4:59)
Ancak itaat, Allah ve Peygamber'in emirlerine muhalefet etmemelidir:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere itaat edin ve amellerinizi boşa çıkaracak şeylere itaat etmeyin." (Muhammed, 47:33)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Kim babasının veya annesinin emrini, Allah'ın emrine muhalefet etmediği sürece yerine getirirse, cennete girer." (Buhari, Edeb 42)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, babanın izni olmadan geziye gitmek konusunda öncelikle babanın taleplerinin makul olup olmadığına bakmak gerekir. Eğer babanın engeli, dinen veya ahlaken haklı bir gerekçeye dayanıyorsa, buna uymak gerekir. Ancak babanın tutumu zorlayıcı, haksız ve iletişim kopukluğu nedeniyle ise, bu durumda aile içinde barış ve saygı çerçevesinde konuşarak çözüm aramak en doğrusudur.
Çalışan ve kendi ayakları üzerinde duran bir birey olarak, haklarınızı ve sorumluluklarınızı dengede tutmalısınız. Ailenizle iyi ilişkiler kurmaya çalışmak, sabır ve nezaketle yaklaşmak önemlidir. Ancak bu, kendi hayatınızda makul sınırlar içinde hareket etmenize engel olmamalıdır. Eğer gezi dini veya sosyal açıdan faydalı ise ve zararlı bir durum yoksa, babanızla tekrar konuşup durumu anlatmak, gerekirse aracı kişilerden yardım almak faydalı olabilir.
İzin almadan gitmek, aile içi huzuru bozabilir ve günah olabilir. Fakat babanın haksız tutumu karşısında kişinin kendi haklarını savunması da İslam hukukunda yer bulur. Bu nedenle, mümkünse uzlaşma yoluna gidilmeli, aksi halde zaruret ve maslahat ölçüsünde hareket edilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, aile büyüklerine saygı ve itaatin önemini vurgular ancak haksız talepler karşısında itaatin sınırlandırılabileceğini belirtirler. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de itaat, Allah'ın emirlerine aykırı olmadığı sürece geçerlidir. Malikiler ise aile içi itaatte toplumsal düzeni koruma yönünü ön planda tutar.
Sonuç
Babanızın izni olmadan izinsiz geziye gitmek uygun değildir. Öncelikle sabırla ve saygıyla konuşarak izin almaya çalışınız. Eğer engel haksızsa, aile içi barışı bozmadan haklarınızı korumaya gayret edin. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.