Babanın Gelini İstememesiyle Evlenmemek
Sorunun Detayı
"Es-selamünaleyküm değerli hocam. Ben bir bayanla evlenmeyi düşünüyordum. Fakat babamın istememesinden dolayı ayrıldım. Uzun zaman babamı ikna etmek için uğraştım ama kabul etmedi. Daha doğrusu sonra sonra çevrenin etkisiyle, ben karışmam oğlum evlenecek olan, onunla yaşayacak olan sensin ben gider isterim demeye başladı. Diğer bir boyut ise sorumluluğa benim karar vermemi sağlamak. Yani olurda bu bayanla evlenmeme karşı çıkar, yeni birisiyle evlenirsem o zaman evliliğimle ilgili bir sorun yaşarsam kendince suçlu olmamak gibi bir tutum hâkim gibi! Kararını sen verdin oğlum ben bir şey demedim deyip sorumluluğu üzerinden atıyor gibi bir hal… Diğer taraftan istemediğini de ara ara söylüyordu. İstiyor gibi gözüküyor ama istemiyordu... Babamın istememesinin sebebi ise, bayanın ailesinin durumundan dolayıdır. Babası ve annesi boşandıkları için ve aile yapılarından dolayı da istemedi. Gerçi babam onları ne kadar tanıdı işin orası da var… Annesi ve görüştüğüm kişi İslami değerlerle yaşamaya gayret eden kişilerdir. Bu arada babam İlahiyat Fakültesi mezunu abdestinde namazındadır. Neyse babam son zamanlarda sorup soruşturduğunu müspet bir sonuç aldığını söyledi. Ama yinede sıcak bakmadığını hissediyordum. Uzun zamandır görüşmekteydim ciddi anlamda düşünüyordum fakat bu sebeplerden dolayı olmadı. Babamla bir türlü anlaşamadık. Rıza alamadığım içinde ayrıldım. Şimdi içimde beni rahatsız eden bir sıkıntı var, onun hakkına girdim, görüştüm, benimle geleceği ile ilgili hayalleri vardı ama bunları bitirdim... Hakkını nasıl ödeyeceğim bilmiyorum. Merhamet etmeyene merhamet edilmez ayetini düşünüyor ve korkuyorum hocam… O halde ki birine destek olmam onu bırakmamam gerekmez miydi? Ah etmesinden korkuyorum. İncittiğiniz insanın ve kırdığınız gönlün bedduasından korkun...(Hz. Muhammed(s.a.v) hadisinde de olduğu gibi… Ah ederse, yeni bir kişiyle olan evlilikte huzursuz olmaktan da korkuyorum. Onun ne günahı var diyorum, babasını tercih etme gibi bir durumu olmadı neticede. Belki onunla evlenmem aile durumda çektiği sıkıntıları hafifletecekti ben ise yüz çevirdim… Şimdi vicdanen hiç rahat değilim. Ama diğer taraftan babamın rızasını almak için vazgeçtim. Rızasız evlenip mutsuz olmaktan korktum… Babamda bende yanlış mı yaptık hocam. Babamın böyle bir şeye izin vermemesi doğru mudur? Ya da ben bir evlat olarak babama rağmen o kişiyle evlenmeli miydim yoksa bu tercihte doğru bir karar mı verdim? O bayanın hakkına girmiş olmadık mı? İnsan olarak babasının ve annesinin boşanmış olması onun yanında babasının tutumundan dolayı istenmiyor olmak gerçekten zor bir durum. Hiç kimse böyle bir şeyin olmasını istemez. Biz ona bunu yaşattık maalesef… Gaddarlık mı yaptım hocam Allah rızası için ne yapmam gerektiğini açıklar mısınız? Allah razı olsun hakkınızı helal edin..."
Açıklama
Değerli Müslüman, evlilikte aile büyüklerinin rızası önemli olmakla birlikte, kişinin kendi hayatını kurma hakkı da vardır. Bu dengeyi sağlamak, İslam hukukunda hassasiyetle ele alınan bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlilikte özellikle babanın rızası önemlidir ancak baba evliliğe makul bir mazeret olmadan engel olursa, evlat kendi rızasıyla evlenebilir. Rızasız evlenmek mekruh (hoş karşılanmayan) olabilir ama haram değildir. Ancak aile içi huzurun korunması için mümkün olduğunca babanın rızasını almak tercih edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili olarak aile büyüklerine saygı ve itaat vurgulanır, ancak bu itaat Allah ve Resulü'ne isyanı gerektirmediği sürece geçerlidir:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere itaat edin ve sizden olan ulûl-emre (yani yöneticilere) itaat edin." (Nisa, 4/59)
Aynı zamanda Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Bir kimse, babasının rızası olmadan evlenirse, onun nikahı batıldır." (Bu hadis Hanefi mezhebine göre zayıf kabul edilir, dolayısıyla kesin delil değildir.)
Ancak bu hadis zayıf olduğundan, Hanefi fakihleri babanın makul bir sebep olmadan engel olmasının evliliği engellememesi gerektiğini söyler.
Detaylı Açıklama
Babanızın evliliğinize karşı çıkmasının sebebi, karşı tarafın ailesinin boşanmış olması ve aile yapısıyla ilgili endişeleri gibi görünüyor. Bu tür endişeler aile büyüklerinin koruyucu tavrı olarak anlaşılabilir. Ancak İslam'da evlilikte esas olan iki kişinin rızası ve uyumudur. Ailelerin geçmişi veya sosyal durumu, bireylerin İslami ahlak ve yaşayışları göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir.
Babanızın İlahiyat mezunu ve dindar biri olması, onun endişelerini daha çok dini ve ahlaki kriterlere dayandırdığını gösterir. Bu durumda, babanızla açık ve samimi bir şekilde konuşarak, karşı tarafın İslami değerlere uygun yaşadığını ve evlilikte sorumluluklarını yerine getireceğini anlatmanız faydalı olur.
Ancak babanızın rızasını alamamanız halinde, Hanefi mezhebine göre evliliğinizi ertelemek veya babanızla aranızdaki ilişkiyi zedelememek için beklemek tercih edilir. Bu, aile içi huzurun korunması ve toplumsal barış açısından önemlidir. Fakat zorlayıcı ve haksız engellemeler varsa, evlilik yapılabilir.
Hakkınızdaki endişelerinizde ise, evlilikte karşı tarafın haklarına riayet etmek, iyi niyetle hareket etmek ve ona karşı adil olmak önemlidir. Ayrılık kararı zor olsa da, karşı tarafın hakkını gözetmek ve helalleşmek gerekir. Dua etmek, sabırlı olmak ve Allah'tan hayırlısını istemek en doğru yaklaşımdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, babanın rızası önemli kabul edilir ancak makul engel yoksa evlilik geçerlidir. Malikiler ise babanın rızasını daha çok tavsiye niteliğinde görürler. Bu konuda alimler arasında küçük farklılıklar vardır ancak genel kanaat, evlilikte iki tarafın rızasının esas olduğudur.
Sonuç
Sonuç olarak, babanızın rızasını almaya çalışmanız doğru ve güzel bir davranıştır. Ancak makul bir engel olmadan babanın engeli evliliği kesin olarak engellemez. Siz iyi niyetle hareket etmişsiniz, bu da önemli. Kararınızda vicdanınızı rahat tutun, dua edin ve Allah'tan hayırlısını isteyin. Aile içi ilişkilerde sabırlı ve saygılı olmak, huzurun anahtarıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
