Babadan İzinsiz Dükkandan Para Almak
Sorunun Detayı
"Hocam hayırlı geceler. Yaptığınız bu hizmetten dolayı Allah 1 değil 1000 kere razı olsun.. Muhterem hocam konya da mahalle arasında işlettiğimiz bir marketimiz var. Dükkanı annem ablam ve ben işletiyoruz. Babam başka bir iş yerinde çalışıyor. Ben de lise 2. sınıf öğrencisiyim. Her hangi bir şekilde haftalık ya da maaş gibi bir ücret almıyorum. ALLAH'ıma çok şükür hiç bir kötü alışkanlığım yok (bağımlılık). Arada bir okula giderken yanıma kasadan en fazla 5 tl olmak sureti ile para alyorum. Bu hırsızlık yerine geçer mi? Beni bu konuda aydınlatırsanız gerçekten size minnettar kalırım. Hayırlı geceler dileğiyle hoşçakalın."
Açıklama
Bir kişinin ailesine ait iş yerinden izinsiz para alması, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu durumun hırsızlık sayılıp sayılmayacağı, niyet, miktar ve izin durumu gibi unsurlara bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, izinsiz olarak başkasına ait malı almak hırsızlık hükmündedir. Ancak küçük miktarlarda ve zaruret halinde alınan para için farklı değerlendirmeler olabilir. Babadan izinsiz dükkandan para almak, izin verilmemişse haramdır ve hırsızlık kapsamına girer.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülkiyetin korunması emredilmiştir:
"Mallarını Allah yolunda harcayanlar, sonra da kendilerine hiçbir haksızlık yapılmadığını bilenler, işte onlar için Rableri katında ecirleri vardır; korku yoktur onlar üzerinde, onlar üzülmeyeceklerdir." (Bakara, 2/274)
Bir başka ayette ise hırsızlık kesin olarak yasaklanmıştır:
"Hırsızlık yapan erkek ve hırsızlık yapan kadının ellerini kesin. Allah'a ve ahiret gününe inanıyorsanız, Allah size karşı bir azap hazırlamıştır." (Maide, 5/38)
Hz. Peygamber (sav) de mal sahibinin izni olmadan mal almak hırsızlık sayılır demiştir (Buhari, Edeb 69).
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, senin durumunda dükkanda çalışan ve iş yerinin sahibi olan babanın izni olmadan kasadan para almak doğru değildir. Alınan miktar küçük olsa da izinsiz alınması hırsızlık hükmündedir. Ancak senin durumun özelinde, ailenin ortak iş yerinde çalışıyor olman ve küçük miktarda para alman, kötü niyetli olmadığını gösterir. Bu nedenle öncelikle babanla konuşup izin alman ve düzenli bir ücret talep etmen en doğru yoldur.
Hanefi fıkhında, zaruret halinde ve küçük miktarlarda alınan para için bazı kolaylıklar olabilir, ancak bu kesinlikle izinsizliğin onayı anlamına gelmez. Aile içi iletişim ve karşılıklı rıza ile hareket etmek en sağlıklı yoldur. Ayrıca, senin bu parayı ihtiyaçların için aldığın anlaşılıyor, bu da niyetin temiz olduğunu gösterir. Fakat izinsiz almak, mal sahibinin hakkını ihlal eder ve günah olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde izinsiz mal almak hırsızlık sayılır. Ancak bazı alimler, aile içi küçük miktarlarda ve zaruret halinde alınan paralar için daha hoşgörülü olabilirler. Yine de bu, izinsizliğin tamamen meşru olduğu anlamına gelmez.
Sonuç
İzin almadan dükkandan para almak hırsızlık hükmündedir. Bu nedenle babanla konuşup izin alman, düzenli bir ücret talep etmen ve izinsiz para almaktan kaçınman gerekir. Böylece hem hakkını korumuş, hem de günah işlememiş olursun.
