Avrupa’da Faiz Almak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm değerli hocam. Bir kaç sorum olacaktı inşallah. 1- Turkiyede bulunan bir Müslüman, Avrupa’nın herhangi bir ülkesinde bulunan kişi veya kurumlardan faiz alabilir mi? Okuduğum bir sayfada kişide ülkede gayri mülimse bir Müslüman kişi onların emanı altında olmadığı sürece faiz alıp verebilir deniyordu. 2- Ben bir işe ortak olacağım. Yalnız sadece kâr ortağı olacağım ve alacağım. Hisse bedeli olarak sabit bir ücret alacağım maaş usulü ortaklık gibi. Bu caiz olur mu? Şimdiden teşekkür ederim."
Açıklama
Faiz almak İslam hukukunda haram kılınmış bir durumdur. Bu konuda Müslümanların hem kendi aralarında hem de gayri müslimlerle olan ekonomik ilişkilerinde dikkatli olmaları gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) almak ve vermek kesinlikle haramdır. Müslüman bir kişi, ister Türkiye’de ister Avrupa’da olsun, faizli işlem yapmamalıdır. Gayri müslimlerle olan ilişkilerde de faiz almak veya vermek caiz değildir, çünkü faiz haramdır ve haramdan menfaat sağlamak da caiz olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3:130)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili birçok hadisle bu yasağı pekiştirmiştir:
"Faiz alıp veren, bunu yazan ve şahitlik eden herkes günahkardır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
1- Avrupa’da yaşayan veya oradaki kurumlarla iş yapan Müslümanlar, faizli işlemlerden uzak durmalıdır. Gayri müslimlerle olan ticari ilişkilerde bile faiz almak veya vermek caiz değildir. "Eman altında olmak" gibi kavramlar İslam hukukunda faiz yasağını kaldırmaz. Çünkü faiz, dinler üstü bir haramdır.
2- Ortaklık konusunda ise, kâr ortaklığı esasına dayanan bir model İslam hukukuna uygundur. Eğer siz sadece kâr üzerinden pay alıyorsanız ve sabit bir maaş gibi faizli bir getiri almıyorsanız, bu caizdir. Ancak hisse bedeli olarak sabit bir ücret almak, yani faiz gibi garantili bir getiri talep etmek uygun değildir. Çünkü bu, risk paylaşımından ziyade sabit kazanç garantisi anlamına gelir ve faizle benzerlik taşır.
Bu nedenle, ortaklıkta kâr-zarar ortaklığı esas alınmalı, sabit maaş veya faiz benzeri getirilerden kaçınılmalıdır. Böylece İslam’ın adalet ve risk paylaşımı ilkeleri korunmuş olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda Hanefi mezhebiyle aynı görüştedir. Bazı çağdaş İslam alimleri, gayri müslimlerle olan ticari ilişkilerde faiz almamanın daha uygun olduğunu vurgular. Ancak bazı yorumlarda, Müslüman olmayanların kendi hukuk sistemleri içinde yaptıkları işlemlerden dolayı sorumluluk Müslümanlara yüklenmez denilse de, faiz haram olduğu için Müslümanların faizden uzak durması esastır.
Sonuç
Değerli Müslüman, faiz almak İslam’da haramdır. Avrupa’daki kişilerden veya kurumlardan faiz almak caiz değildir. Ortaklıkta ise sadece kâr payı almak, sabit ücret almaktan daha uygundur. İslam’ın kolaylaştırma prensibini göz önünde bulundurarak, faizden uzak durmanızı tavsiye ederim.
