Atmlerin Kullanılması Doğru mu?

Açıklama

Faizsiz bankaların ATM'lerinde, faizli bankaların işlemlerinin yapılması ve bu ATM'lerin kullanılması, İslam hukukunda önemli bir değerlendirme konusudur. Bu durum, faizle ilişki ve ortaklık meselesini gündeme getirir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, faizsiz bankaların ATM'lerinde faizli bankaların işlemlerinin yapılması, doğrudan faizli işlemlere ortaklık veya destek anlamına gelmediği sürece, bu ATM'lerin kullanılması caizdir. Ancak, ATM'nin faizli bankaların işlemlerini yapması sebebiyle faizle karışıklık veya destek oluşuyorsa, bu durum sorgulanmalıdır. Faizsiz bankanın sadece altyapı hizmeti vermesi ve faizli bankaların işlemlerini kolaylaştırması, doğrudan faizli işlem yapmak anlamına gelmez.

Deliller

Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)

Ancak, burada önemli olan faizle doğrudan ilişki ve ortaklık durumudur. Dolayısıyla, faizsiz bankanın sadece ATM hizmeti vermesi, faizli işlemlere iştirak anlamına gelmez.

Detaylı Açıklama

Günümüzde birçok faizsiz banka, müşterilerine kolaylık sağlamak amacıyla ATM hizmetlerini ortak kullanmaktadır. Bu ATM'ler üzerinden hem faizsiz hem de faizli bankaların işlemleri yapılabilmektedir. Faizsiz bankanın bu ATM'leri sağlaması, altyapı hizmeti sunmasıdır ve doğrudan faizli işlemlere ortaklık veya destek anlamına gelmez.

Faizsiz bankanın kartını kullanmak ise, bu bankanın faizsiz prensiplerine uygun hizmet aldığı sürece caizdir. Kullanıcı, faizli bankaların faizli ürünlerini kullanmıyorsa, sadece ATM hizmetinden faydalanıyorsa sorun yoktur. Ancak, faizli bankaların faizli ürünlerine yönlendirme veya teşvik varsa bu durum sorgulanmalıdır.

Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de benzer şekilde, faizsiz bankaların altyapı hizmeti vermesinin, doğrudan faizli işlem yapmak anlamına gelmediğini belirtmektedirler.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, faizli işlemlere doğrudan iştirak olmadığı sürece, hizmetlerin kullanılması caiz görülür. Ancak bazı alimler, faizle ilişkili her türlü hizmetin kullanılmaması gerektiğini savunabilir. Bu ihtilaf, hizmetin niteliği ve faizle ilişkisinin derecesine göre değerlendirilmelidir.

Sonuç

Değerli Müslüman, faizsiz bankaların ATM'lerini kullanmak, bu ATM'lerde faizli bankaların işlemleri yapılsa bile, doğrudan faizli işlem yapmak anlamına gelmediği için Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak, faizli işlemlere yönlendirme veya teşvik varsa dikkatli olunmalıdır. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız prensibiyle hareket etmek önemlidir.