Arsa ve Birikmiş Paranın Zekâtı

Açıklama

Zekât, İslam'da malın belirli türlerinden ve belirli şartlar oluştuğunda verilen mali ibadettir. Arsa, hisse senedi ve birikmiş para gibi varlıkların zekâtı farklı şekillerde değerlendirilir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, ticaret amacıyla alınan mallar ve paralar üzerinden yıllık zekât verilmesi farzdır. Ancak, uzun vadeli olarak tutulan ve ticaret amacı taşımayan arsalar için zekât farz değildir. Hisse senetleri ise ticaret malı olarak değerlendirilir ve güncel değerleri üzerinden zekât verilmelidir. Bankadaki birikmiş para da nisaab miktarına ulaşmışsa, üzerinden %2,5 (1/40) oranında zekât verilmelidir.

Deliller

Zekâtın maldan verilmesi Kur'an ve hadislerde belirtilmiştir:

“Mallarınızda, onda bir veya yirmide bir oranında zekât verin.” (Kur'an, Tevbe Suresi, 9:103)

“Her yıl Ramazan ayında, malınızda bulunan nisaab miktarına göre zekât verin.” (Hadis, Buhari, Zekât kitabı)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, arsalarınızın zekâtı konusunda önemli olan niyet ve kullanım amacıdır. Eğer arsalar ticaret amacıyla alınıp satılmak üzere ise, yani mal ticareti kapsamında ise, üzerinden bir yıl geçtikten sonra nisaab miktarına ulaşmışsa zekât vermeniz gerekir. Ancak siz arsaları uzun vadeli tutup çocuklarınıza miras bırakmak için aldığınızı belirtmişsiniz. Bu durumda Hanefi mezhebine göre arsalarınız ticaret malı sayılmaz ve zekât farz olmaz.

Hisse senetleri ise günümüzde ticaret malı olarak kabul edilir. Bu nedenle, borsada işlem gören hisselerinizin güncel piyasa değeri üzerinden yıllık zekâtınızı hesaplamalısınız. Hisse senetlerinin değerini yılın belirli bir günü (genellikle Ramazan ayı sonu) tespit edip, nisaab sınırını aşması durumunda %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir.

Banka hesabınızdaki birikmiş para da zekâtın kapsamındadır. Eğer toplam birikiminiz nisaab miktarına (yaklaşık 85 gram altın veya karşılığı para) ulaşmışsa, üzerinden 1/40 oranında zekât vermeniz gerekir. Burada önemli olan, paranın üzerinden bir yıl geçip geçmediğidir. Son birkaç ayda biriktirdiğiniz para için, yıl dolmadan zekât vermeniz gerekmez; ancak yıl dolduğunda toplam tutar nisaaba ulaşmışsa zekât farz olur.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de uzun vadeli tutulan arsalar için zekât gerekmez. Maliki mezhebinde ise arazi ve toprak zekâtı farklı hükümler içerebilir, ancak ticaret amacı olmayan arsalar için zekât farz değildir.

Sonuç

Özetle, uzun vadeli tuttuğunuz arsalar için zekât vermenize gerek yoktur. Hisse senetlerinizin ve banka hesabınızdaki paranın zekâtını ise güncel değerleri ve yıl şartlarını dikkate alarak hesaplamalısınız. Allah kolaylık versin.