Annemin İstememesine Rağmen Evden Ayrılsam…
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Ben 20 yaşındayım, İstanbul’da annemle birlikte oturuyorum. Bir ablam vardı, evlendi. Yakın bir şehre gitti, orda oturuyorlar. Babam işlerinden ve annemle sürekli kavga ettiklerinden dolayı eve gelmiyor, annemle ikimiz kalıyoruz yani. Annemle aram hiç iyi değil. Aslında bizim çekirdek ailede annemle kimsenin arası iyi değil ne ablamın ne babamın ne benim. Şimdi evde sadece ben olduğum için çok sorun oluyor. Neredeyse her konuda tartışıyoruz. Sesimi neredeyse hiç yükseltmemeye çalışıyorum annem ise tam tersine bağırıp deliriyor. Her olaydan kavga çıkmaya başladı. Bu beni hem üzüyor hem çok rahatsız ediyor. Artık dayanamıyorum diyebilirim. İstanbul Üniversitesi Hukuk fakültesinde okuyorum, karşıda eve çıkmayı düşünüyorum, annemden para almayacağım ama annem gitmemi istemiyor pek. Ben gitmek istiyorum kafaya koydum, kalırsam daha kötü olacak çünkü. Annemi çok seviyorum ama gerçekten anlaşamıyoruz annemle yaşamam olanaksız. Uzattım ama sorum şu; Ben evden giderken annem istemediği için tartışacağız büyük ihtimalle. Annem istemediği halde evden gidersem annem sanmıyorum ama oldu ki hakkımı helal etmiyorum dedi. Bu beni ne ölçüde sorumlu kılar? Anne hakkı yükünü almış olur muyum? Ne yapmam gerek? Şimdiden teşekkürler hocam. Allah razı olsun"
Açıklama
Değerli Müslüman, aile içi anlaşmazlıklar ve geçimsizlikler, özellikle gençlerin kendi ayakları üzerinde durma isteğiyle birleştiğinde zor durumlar oluşturabilir. Bu sorunuzda, annenizin rızası olmadan evden ayrılmanızın dini sorumlulukları ve anne hakkı üzerindeki etkisi ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ergin ve akıllı bir bireyin kendi geçimini sağlayacak durumda olması halinde, evden ayrılması caizdir. Ancak anne-babaya karşı saygı ve haklarını gözetmek farzdır. Annenizin rızası olmadan evden ayrılmanız, onun hakkını ortadan kaldırmaz; fakat bu durum, anne hakkının ihlal edildiği anlamına gelir ve helallik almak önemlidir. Anne hakkı, Kur'an ve sünnet ışığında çok kıymetli olup, ona karşı saygısızlık ve haksızlık günah sayılır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne-babaya iyilikle davranmak emredilmiştir:
"Rabbin sadece O’na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (el-İsra, 17/23)
Bir hadis-i şerifte de Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Nesâî)
Bu, annenin hakkının ne kadar büyük olduğunu gösterir.
Detaylı Açıklama
İslam’da anne-babaya saygı ve iyilik etmek farzdır; ancak bu, kişinin kendi hayatını kurmasına engel değildir. Siz 20 yaşında, üniversite öğrencisi ve kendi geçiminizi sağlayacak durumda olduğunuz için evden ayrılmanız caizdir. Annenizin rızası olmaması, sizin bu hakkınızı ortadan kaldırmaz. Fakat annenizin hakkını gözeterek, helallik almak, ona karşı saygılı ve nazik davranmak gerekir. Tartışma ve kavgalardan kaçınmak, mümkünse arabuluculuk yapmak faydalı olur. Annenizin helallik etmemesi, sizi Allah katında sorumlu kılar; çünkü anne hakkı önemlidir. Bu nedenle, gitmeden önce veya gittikten sonra annenizle iletişimi koparmamak, iyi niyetinizi göstermek önemlidir.
Günümüz şartlarında gençlerin kendi hayatlarını kurmaları, eğitim ve iş hayatına odaklanmaları önemlidir. Aile içi sorunlar psikolojik ve sosyal açıdan zorluk yaratabilir; bu durumda sabır, dua ve gerektiğinde danışmanlık almak faydalıdır. Annenizin maddi desteğini almadan kendi imkânlarınızla yaşamak, sorumluluğunuzu gösterir ve İslam’ın kolaylaştırma prensibine uygundur.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, ergin bireyin kendi hayatını kurması caizdir ancak anne-babaya iyilik ve saygı ön plandadır. Hanbeli mezhebinde de anne-babaya itaatin önemi vurgulanır, ancak zaruret halinde evden ayrılmak mübah sayılır. Mezhepler arasında temel fark, anne-babaya karşı davranışın üslubu ve helallik alınması konusundadır.
Sonuç
Özetle, annenizin istememesine rağmen evden ayrılmanız Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak anne hakkını gözetmek, helallik almak ve saygılı davranmak farzdır. Tartışmalardan kaçının, iyi niyetinizi gösterin ve mümkünse aranızdaki sorunları çözmeye çalışın. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
