Annem ilim öğrenmeme engel oluyor, ne yapmalıyım?
Sorunun Detayı
"Bu sene imamhatip’ten mezun oldum. Ben 10. sınıfa kadar çok zor kapanan, çok sert görüşlü, sinirli bir çocuktum. Elhamdülillah, arkadaş çevrem ve öğretmenlerim hidayetime vesile oldular. Ama en çok da siz… Sizin sohbetlerinizle birçok şeyi öğrendim. Neredeyse dinlemediğim/izlemediğim sohbetiniz kalmadı. Ne zaman moralim bozulsa sizin sohbetlerinize koşuyorum. Ve şunu iyi biliyorum ki başımıza ne gelirse gelsin her şey imtihan. Bu bilinçte olduğum için her şeyi imtihanımı kazanma hevesiyle, heyecanıyla karşılıyorum. Fakat hocam ben bir şeyi kaldıramıyorum: Ben kendimi Allah'a adamak, her şeyimin Allah'ın rızasına uygun olmasını istiyorum, annem ise tam tersini. Belki bunu tam olarak diliyle söylemiyor fakat ben ne zaman hayırlı bir işe kalkışsam en büyük destekçim o olması gerekirken en büyük engelim o oluyor. Siz, yılda beş yüz kitabı okuyabilin, yazılar yazın diyorsunuz ama ne beş yüzü.. ne zaman kitap okusam çok kitap okuyorsun diye kızıyor; kitabın çok faydalı olmadığını düşünüyor, hep temizlik, hep iş yapmamızı istiyor. Sırf bahanesi olmasın diye sabah kalktığımda her işi bitiriyorum ama yine bahane buluyor bana kızacak; çeyiz hazırlamam lazımmış kendime… Ben çeyiz istemiyorum, ilim istiyorum. Yaptıklarım ona yetmiyor; ders çalışmayayım hep iş yapıyım istiyor. İlim öğrenmek için hocalara gitmek istiyorum, izin vermiyor. İhh'da çalışmak istediğimi, hayır yapmak istediğimi söyledim; bana, “benim kapımda yapma, kocanın kapısında yap, sen bana çalışacaksın” dedi. Hocam vallahi dayanamıyorum, bıktım artık. Neredeyse bu yaşımda sırf bu baskıdan kurtulmak için evlenmek istiyorum fakat annem kitabın başına oturduğumda bana kocan şöyle şöyle biri olur da bak bakalım orada kitap okuyabilecek misin gibi beddua edercesine yakınıyor. Hayır kötü bir şey mi yapıyorum ben? Ben artık kurtulmak istiyorum, Rabbim’e uçarak gitmek istiyorum ama uçamıyorum, bunu anneme bir türlü anlatamıyorum. Ne yapmam gerekiyor?"
Açıklama
Değerli Müslüman, ilim öğrenme arzusu, Allah yolunda ilerlemek isteyen her müminin kalbinde bulunan kıymetli bir istektir. Ancak aile içi anlaşmazlıklar, özellikle anne gibi yakın birinin engellemesi, bu yolda zorluklar çıkarabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ilim öğrenmek farz-ı kifayedir; yani toplumdan bir kısmı öğrenirse diğerleri sorumlu olmaz. Ancak birey için de ilim öğrenmek çok sevaplıdır ve teşvik edilir. Anneye saygı ve itaat ise farzdır, ancak bu itaat Allah'ın emirlerine aykırı olamaz. Anne engel olsa da, ilim yolunda gayret etmek ve sabretmek gereklidir.
Deliller
"Oku! Yaratan Rabbinin adıyla oku!" (Kur'an, Alak 96/1)
"İlim öğrenmek her Müslüman erkek ve kadına farzdır." (Sahih İbn Mace)
"Anne-babaya iyilik edin." (Kur'an, İsra 17/23)
Detaylı Açıklama
İlim öğrenme yolunda anne ile yaşanan zorluklar, sabır ve hikmetle aşılmalıdır. Anneye karşı saygı ve sevgi korunmalı, onun endişeleri ve düşünceleri dinlenmelidir. Anne, ev işlerinin ve çeyiz hazırlamanın önemini vurguluyor olabilir; bu konuda denge kurmak mümkündür. Sabah kalkınca ev işlerini yapman, annenin endişelerini azaltabilir ve ilim öğrenmeye zaman ayırman için ortam hazırlayabilir.
Anneye karşı nazik ve sabırlı davranmak, onun kalbini yumuşatabilir. Ona ilmin hayırlı bir iş olduğunu, seni Allah yolunda güçlendirdiğini anlatmak için fırsatlar yaratılabilir. Dua etmek, sabretmek ve gerektiğinde aile büyüklerinden veya güvenilir bir hocadan arabuluculuk talep etmek faydalı olabilir.
Evlenmek, ilim yolunda bir engel değil, destek olabilir; ancak acele karar vermek yerine, olgunlaşmak ve doğru zamanda adım atmak daha hayırlıdır. Allah, kullarının niyetlerine göre karşılık verir; niyetin halis ise, sabır ve dua ile Allah yolunda ilerlemek en güzeli olacaktır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de anneye itaat önemlidir ancak anne engel olduğunda, zaruret halinde kişi ilmini öğrenmeye devam edebilir. Hanbeli mezhebi de benzer şekilde ilim öğrenmenin önemini vurgular. Genel olarak İslam alimleri, ilim öğrenmenin öncelikli olduğunu ve anne ile iyi geçinmenin de farz olduğunu belirtir.
Sonuç
Anneye karşı saygı ve sabırla yaklaşırken, ilim öğrenme azmini kaybetmeyiniz. Ev işlerini aksatmadan, dengeli bir şekilde ilim yolunda ilerlemeye devam ediniz. Dua ve sabır en büyük destekçiniz olsun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
