Anne Sütü Hassasiyeti

Sorunun Detayı

"Selamünaleyküm Sayın Hocam. Benim iki sorum olacak anne sütü ile ilgili. Benim bebeğim 5,5 aylık 665 gr, benim rahatsızlığım ve bebeğimin beslenememesi sebebiyle erken dünyaya geldi. Doktorlar %50 yaşama şansı verdikleri halde elhamdülillah sağlıklı. Ancak çok küçük olduğu için yoğun bakım ünitesinde 77 gün kalması gerekti. Hastanede kaldığı günlerde, her gün anne sütü götürdük kızıma. Anne sütünü tek kullanımlık saklama poşetlerine koyarak, isim tarih ve sütün sağıldığı saat yazılarak hastanedeki bebeğimizle ilgilenen hemşiremizin kendisine teslim ediyorduk. Kuvözlerde kalan bebeklerin hemşireleri belirli aralıklarla değişiyor ve bir hemşireye yatan bebek sayısına göre değişmek kaydıyla ortalama 4-5 bebek düşüyordu. Beni rahatsız eden ve kafama takılan konu ise; ben bebeğim dünya geldiği günden beri bol bol süt taşıdım hastaneye. Elhamdülillah rızkı veren Rabbim eksik etmedi. Doktora ne kadar verildiğini sorduğumda 1 ml demişti ve ben 100 ml, bazen de bir paket dondurulmuş ve bir pakette taze olmak üzere yaklaşık 200 ml süt götürüyordum. 1-2 sefer arandık hemşire tarafından sütünüz bitti, süt getirin tarzında ve o gün dâhil 1 gün bile aksamadığımız halde. Götürüp tekrar gittiğimde sordum ben çok süt getiriyorum nereye gidiyor bu sütler? Buzluğa bakmamıştım kusura bakmayın dedi. Ben tatmin olmadım. Acaba döküyorlar mı, ya da daha vahim olanı başka bebeğe mi veriyorlar? Sadece benim değil diğer annelerinde aynı sorunu vardı. Bizim gibi  prematüre bebek anneleri bazı sebeplerden, belki de yaşamayacağı düşüncesiyle bebeklerini hiç görmeye gelmiyorlar ve sütte getirmiyorlardı. Sütleri olmayan annelerde vardı tabii. Bebeğim biraz büyüyünce bebeğimi emzirmek için yoğun bakım ünitesine giriyordum. 1 ayda böyle devam etti. Orada karşılaştığım bir başka olay beni iyice şüpheye düşürdü. Bebeğim için benim sütümden hazırlanmış içine ilaçları karıştırılmış biberon bana veriliyor ben de kızıma içiriyordum. Hemşire hazırlamak için gitti. Sorduğumda, hazırladığını ama şimdi bulamadığını söyledi ve yenisini hazırlayıp getirdi. Ve artık bu süt bankacılığı konusu gündeme geldiğinde, yazılanları, konuşulanları dikkatle takip ettim. Aşağıya alacağım yazıda geçen bir yetkilinin ifadeleri sürekli kafamı kurcalayan konu kesinlik kazandı gibi. Gerçeği Allah bilir tabi. "Din İşleri Yüksek Kurulu üyesi Hüseyin Kayapınar hocanın belirttiğine göre bu mesele gündeme geldiğinde kurul olarak Sağlık Bakanlığı’ndan bir uzmanın bilgisine başvurmuşlar. Gelen uzman yukarıda özetlediğim bilgileri verdikten sonra bir başka noktaya dikkat çekmiş: Hastanelerde erken doğumla dünyaya gelen bebeklerin annelerinin sütü olmadığı için başka annelerin sütüyle beslenmek zorunda. Ya bebekleri ölüme terk edeceksiniz veya o aşamada anne sütü bulacaksınız. Çünkü yapay mamaların hiçbiri anne sütünün yerini tutmuyor. O anda o ortamda doğum yapmış olan annelerden herhangi bir kayıt tutulmadan alelacele alınıveren sütler bebeklere veriliyormuş. "Ebubekir Sifil “Süt meselesi”nin farklı boyutları, yazısından alıntıdır. href="http://www.milligazete.com.tr/koseyazisi/Sut_meselesinin_farkli_boyutlari/14166#.UYzpR6LwmxA">http://www.milligazete.com.tr/koseyazisi/Sut_meselesinin_farkli_boyutlari/14166#.UYzpR6LwmxA  Benim kızım için götürmüş olduğum sütü diğer bebeklere de vermiş olma ihtimalleri var. Ben şimdi ne yapmalıyım? Hangi bebeğe verildiğini bilmem de mümkün değil. Nasıl bir yol izlemem gerekiyor? Oradaki bebekler isimle değil de soy ismi ile çağırılıyor. Aklımda kalanlar var. Onları yazsam ve belki ben yaşamam (Allah kızıma hayırlı ve rızasına uygun bir ömür nasip etsin), eşime aileme de tembihlerde bulunsam. Kızım büyüdüğünde kendi yaşıtları ve belirtmiş olduğum soy isimlerine dikkat etmeye çalışsa. Başka bir şey aklıma gelmiyor. Uygulanabilir mi onu da bilemiyorum. Süt kardeşi ile evlilik konusu çok vahim şey. Sizden bana yol göstermenizi rica ediyorum.  İkinci sorum da Ramazan ayı yaklaşıyor. Kızım 15 aylık oldu ama büyüme ve gelişmesi 3 ay geriden geliyor. Anne sütü yanında başka gıdalar da veriyorum. Ama geceleri sadece benden besleniyor. Geçen sene ramazan ayında oruç tutamamıştım. Bu sene çok tutmak istiyorum. Ama eşim sütün azalır ya da kesilirse diyor? Bu konuda da bilgi verebilirseniz çok sevinirim. Allah'a emanet olun."

Açıklama

Değerli Müslüman, anne sütü hassasiyeti ve süt kardeşliği konusu, hem sağlık hem de İslami açıdan önemli bir meseledir. Ayrıca Ramazan ayında emziren annelerin oruç tutma durumu da hassasiyet gerektirir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, anne sütü başka bebeklere verilmişse ve bu bebeklerle süt kardeşliği oluşmuşsa, aralarında evlilik haramdır. Anne sütü paylaşımı kayıt altına alınmalı ve bilinçli yapılmalıdır. Emziren anneler, sağlıkları ve süt durumları müsaitse Ramazan orucunu tutabilirler; ancak sütü kesilecek veya sağlıkları bozulacaksa oruç tutmaları gerekmez.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de süt kardeşliği ile ilgili ayetler vardır:

"Ve emzirdiğiniz cariyeleriniz sizin kardeşlerinizdir." (Kur'an, Nisâ, 4/23)

Bu ayet, süt emzirme yoluyla oluşan kardeşliği ve evlilik yasağını belirtir.

Hadislerde de Peygamber Efendimiz (s.a.v) süt kardeşliği ile evlilik yasağını vurgulamıştır:

"Süt emzirme ile oluşan kardeşlik, kan kardeşliği gibidir." (Buhari, Nikah, 52)

Detaylı Açıklama

Yoğun bakımda prematüre bebeklerin anne sütü ihtiyaçları çok hassastır. Sütün başka bebeklere verilmesi durumunda süt kardeşliği oluşur ve bu İslam hukukunda evlilik yasağı doğurur. Bu nedenle sütlerin hangi bebeklere verildiğinin kayıt altına alınması gerekir. Hastanelerde süt bankacılığı sistemleri kurulmuş ve kayıtlar tutulmaktadır. Ancak sizin yaşadığınız gibi belirsizlikler varsa, bu konuda hastane yönetimi ve sağlık personeli ile iletişim kurarak şeffaflık talep etmek hakkınızdır.

Süt kardeşliği meselesinde, bebeğinizin sütünü başka bebeklere verilmiş olma ihtimali varsa, ileride bu durumun evlilik yasağına yol açabileceğini göz önünde bulundurarak, aile içinde bu konuda dikkatli olunması ve çocuklar büyüdüğünde bu hususun kendilerine anlatılması faydalı olur. Ancak bu konuda kesin bilgi olmadan endişeye kapılmamak gerekir.

Ramazan ayında emziren anneler için Hanefi mezhebi, orucun sağlık ve süt miktarına zarar vermemesi durumunda tutulmasını uygun görür. Eğer oruç tutmak sütü azaltır veya annenin sağlığını olumsuz etkilerse, oruç tutmamak ve sonradan kaza etmek caizdir. Bu, Peygamber Efendimizin "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisine uygundur.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de süt kardeşliği konusunda Hanefi mezhebi ile benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de süt kardeşliği evlilik yasağı doğurur. Maliki mezhebinde ise süt kardeşliği için belirli miktarda süt emzirme şartı aranır. Ramazan orucu konusunda ise tüm mezhepler sağlık ve süt durumu gözetilerek esneklik tanır.

Sonuç

Anne sütü paylaşımı konusunda hastane yetkilileri ile iletişim kurarak net bilgi alınmalı ve süt kardeşliği meselesi dikkate alınmalıdır. Ramazan ayında ise sağlık ve süt durumu göz önünde bulundurularak oruç tutma kararı verilmelidir. Allah, size ve bebeğinize şifa ve kolaylık versin.

Bu cevap Kur'an-ı Kerim, Hadis-i Şerifler ve İslam fıkhı kaynaklarına dayanılarak hazırlanmıştır. Kişisel durumunuz için bir din alimi veya müftüye danışmanızı tavsiye ederiz.

Sizin de bir sorunuz mu var?

Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.

Soru Sor

İlgili Fetvalar