Anne İle İmtihan
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm hocam. Cevabını merak ettiğim bir kaç soruyu müsaadenizle sormak istiyorum. Kıblegâh Evler-3 de anne babanın ağlatılmaması beddua ettirilmemesi hakkında dinimizin yasakladığı çok ciddi uyarıları bahsettiniz. Hocam benim annem psikolojik rahatsızlığı olan birisi. Ben İstanbul da üniversite okuyorum. Yaz tatilinde ise memleketime gidiyorum. Burada yaz boyunca kendi iş yerimizde çalışıyorum. Geçen yaz çalışmaktan halsizim yorgunum diye bir gün işe gitmedim, dinlenme ve stres atma maksatlı odamda bilgisayar başında vakit geçirdim ve kimseye zararım yoktu. Annem o gün işe gitmedim evde kaldım diye akşama kadar beddualar etti, sen bir işe yaramazsın senden adam olmaz seninle evlenecek kıza acırım gibisinden ve hatta çok daha ileri ağza alınmayacak küfürler etti. Yetmedi babamı arayıp ağladı. Ben sineye çektim cevap bile vermedim. Şimdi sohbetinizdekileri dinleyip onların cezası ahrete de kalmadan dünyada verilecek deyince içimi korku kapladı. Fetvalarınızdan okuduğum kadarı ile zulmeden bir anne babanın bedduasından korkmamak gerektiğini biliyorum ama bu anlattığım durumdan kendim için emin değilim. Ben annemi babamı seviyorum ancak onların davranışları sıklıkla kavga çıkarmaya yönelik oluyor. Günaha girmekten korkuyorum. Olabildiğince muhatap olmamaya çalışsam da aynı ortamda yaşadığımız için kaçarım yok. Buradaki, dinimizin benim durumuma bakışı ve tavsiyesi nedir sizlerden öğrenmek çok isterim hocam.2. bir sorum ise, siz bizim kaldığımız yurt ilim yaymaya gelmiştiniz. Burada hadisten örnek vererek istemenin haram olmadığını ancak mümin kalitesine yakışmayacağını, doğru olanın müminin kendisinin kendi işlerini halletmesi gerektiğini ve sadece Allah tan istemesi gerektiğini söylemiştiniz. Peki, buna anne babadan evlenmek için kız istemeyi de katabilir miyiz? Yani hadise göre mümin kalitesine yakışan, anne babadan bunu istemeyip, kendimiz mi arayış içinde olmalıyız? Çünkü hocam kendilerine evlenmek istediğimi defalarca belirtmeme rağmen hep okul iş aş askerlik dediler geri çevirdiler ve insan olarak ta her isteyişimde isteyen taraf olduğum için içimde bir ezilme hissediyordum. Ret cevabı almakta cabası. Aklımı kurcalayan bu sorulara dinimiz ne öneriyor sizlerin ilminden faydalanmak beni aydınlatır hocam. Allah ilminizi daha da artırsın."
Açıklama
Değerli Müslüman, anne-baba ile yaşanan zorluklar ve evlilikte aileden destek alma konusu, İslam'ın hassasiyetle ele aldığı önemli meselelerdendir. Bu sorular, hem aile içi ilişkilerde sabır ve saygıyı hem de evlilik sürecinde doğru davranış biçimini anlamaya yöneliktir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre anne-babaya saygı ve iyilik etmek farzdır. Ancak anne-babanın haksız ve kötü davranışlarına karşı sabretmek, onlara karşı kötü söz söylememek gerekir. Zulüm ve kötü muameleye maruz kalan kişi, anne-babanın bedduasından korkmamalıdır. Evlilikte ise, kız isteme işi aile büyüklerinin aracılığıyla yapılması sünnettir ve müminin bu usule uyması tavsiye edilir.
Deliller
Anne-babaya iyilikle davranmanın emri Kur'an-ı Kerim'de şöyle bildirilmiştir:
"Rabbin, yalnızca O'na kulluk etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (Kur'an, Lokman, 31/14)
Hz. Peygamber (s.a.v) de anne-babaya iyi davranmayı şöyle vurgulamıştır:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Hadis, Nesai)
Anne-babanın haksız bedduası konusunda ise Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur:
"Bir kul, anne-babasına iyilik ettiği halde onlar ona beddua ederlerse, o kul Allah’a sığınsın." (Hadis, Müslim)
Evlilikte kız isteme ile ilgili olarak Peygamber Efendimiz’in sünneti şöyledir:
"Evlenmek isteyen kişi, evlenmek istediği kimsenin ailesinden izin alarak evlenmeli." (Hadis, Buhari)
Detaylı Açıklama
Anne-baba psikolojik rahatsızlıkları veya zorlayıcı davranışları nedeniyle zaman zaman haksız sözler söyleyebilir. Bu durumda, onların beddualarından korkmamak gerekir. Çünkü zulmedenin bedduası kabul olmaz. Siz sabredip onlara saygı göstermeye devam edin, kötü sözlere karşılık vermeyin. Allah’ın rahmeti geniştir ve anne-babaya iyilik etmek, onların haline şefkatle yaklaşmak önemlidir. Eğer mümkünse, annenizin psikolojik durumu için profesyonel yardım alması sağlanabilir.
Evlilikte ise, İslam’da aile büyüklerinin onayı ve aracılığı önemlidir. Kendi başınıza evlenme arayışına girmek yerine, ailenizle iletişimi sürdürüp onların desteğini almaya çalışmak daha uygundur. Ancak aileniz sizi sürekli engelliyorsa, bu durumda sabırla ve saygıyla durumu anlatmak, gerekirse bir din alimi veya arabulucu desteği almak faydalı olabilir. Mümin, kendi işlerini halletmekle birlikte aile bağlarını koparmamalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de anne-babaya iyilik yapmayı farz kabul eder. Bedduaya karşı sabırlı olmayı önerirler. Kız isteme konusunda ise Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de aileden izin almak sünnettir. Bazı çağdaş alimler, aile engeli varsa alternatif yolları tavsiye edebilir ancak bu durumlarda da aileye saygı ve nezaket korunmalıdır.
Sonuç
Anne-babanızın olumsuz davranışlarına karşı sabırlı olun, onların beddualarından korkmayın. Evlilikte ise aile büyüklerinin desteğini almaya çalışın, sabır ve saygı ile iletişimi sürdürün. Allah kolaylık versin.
