Anapara Üzerine Gelen Faiz
Sorunun Detayı
"Selam ve dua ile. Ben şu anda emekli olmuş bir bayanım. 2005 yılında çalışmakta olduğum kurum kapatılarak tüm özlük haklarımla başka bir kuruma tüm çalışanlar olarak devredildik. Devredilmeden önceki kapanan kurumumuz hak ederek aldığımız maaşlara yansıyan % 10 enflasyon farkını her ay maaşlarımıza yansıtıyordu. Fakat devr olduğumuz kurum bize % 10'luk farkı vermeyeceğini söyledi ve biz de topluca mahkemeye verdik kurumu. Bu süreç 2011 yılı mayıs ayı itibari ile bizim kazanmamız sonucu ile neticelendi. Ben bu arada 2008 haziran da emekli oldum. Bu süreçte oluşan kazanımla ana paramı aldım. Yalnız bu arada geçen süredeki anapara üzerinden de mahkeme faizlendirme yaparak bunu da hesabıma geçti. Benim sormak istediğim ana param üzerindeki bu faizlendirme de benim hakkım mıdır? Yoksa direkt faiz olarak geçmekte olup, kullanmamak mıdır? Bu konu hakkında en ivedi şekilde şahsıma bildirirseniz çok memnun olurum. Çünkü ne yapacağımı bilemez haldeyim. Teşekkürler."
Açıklama
Mahkeme kararıyla elde edilen anapara üzerindeki faiz konusu, İslam hukukunda faiz (riba) olarak değerlendirilir ve bu konuda hassasiyet gösterilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anapara üzerine ilave edilen faiz (riba) haramdır ve alınması caiz değildir. Ancak mahkeme kararıyla elde edilen bu tür faizler, kişinin hakkı olarak değil, haksız kazanç olarak değerlendirilir ve bu paranın hayır kurumlarına veya ihtiyaç sahiplerine verilmesi tavsiye edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onları uyar ki, iman etsinler ve Allah'tan bağışlanma dilesinler." (Bakara, 2/275)
"Allah, faizi (riba) helal kılmamıştır, alışverişi ise helal kılmıştır." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altı şey vardır ki, Allah onları lanetlemiştir: Faiz yiyen ve yediren, şahitlik eden ve kabul eden, yazan ve kaydeden." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, mahkeme kararıyla alınan ana para üzerindeki faiz, İslam'da faiz (riba) olarak kabul edilir ve haramdır. Bu tür faizler, kişinin hakkı değildir ve bu parayı kullanmak caiz olmaz. Ancak, bu parayı hayır kurumlarına bağışlamak veya ihtiyaç sahiplerine vermek suretiyle değerlendirmek mümkündür. Böylece kişi, haksız kazançtan kurtulmuş olur.
Günümüzde birçok Müslüman, bankalardan veya mahkemelerden faizli alacaklar elde edebilmektedir. Bu durumda yapılması gereken, bu parayı helal yollara harcamak veya sadaka olarak vermektir. Mahkeme kararı ile alınan bu tür faizler, kişinin rızası dışında gerçekleşmiş olabilir; bu nedenle kişiye günah yüklenmemesi için bu paranın hayır işlerinde kullanılması tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak faiz haram kabul edilir. Ancak bazı çağdaş İslam alimleri, mahkeme kararı ile alınan faizlerin kişinin kontrolü dışında gerçekleştiği durumlarda, bu paranın hayır kurumlarına verilmesi gerektiğini vurgular. Hanbeli ve Şafii mezheplerinde de benzer görüşler mevcuttur.
Sonuç
Sonuç olarak, mahkeme kararıyla alınan anapara üzerindeki faiz, İslam'a göre haramdır ve doğrudan kullanılması uygun değildir. Bu parayı hayır kurumlarına veya ihtiyaç sahiplerine vermeniz hem dini açıdan uygun hem de vicdani rahatlık sağlar.
