Amr b. Meymûn’un rivayetindeki çelişki hk.
Sorunun Detayı
"Hocam bir sohbetinizde imam Nevevî’den naklederek “Eğer Buhari ve Müslim’in içindeki sözlerden bir tanesi Resûlullah’a ait değilse karım boş olsun diye biri yemin etse bütün ümmetin ittifakı ile onun karısı boş olmaz çünkü böyle bir yanlış yok bu kitapta.” diyorsunuz. Fakat maymunun recmi konusunda Amr b. Meymûn’un rivayeti var ve kendisi sahabe değil sadece kendi gördüğü olayı naklediyor ve bunu da Efendimize isnat etmiyor. Sonuç olarak Buhari’deki bütün sözler kesin olarak bizzat Efendimiz tarafından söylendi dersek bu çelişki gibi görünen durumu nasıl açıklayabiliriz?"
Açıklama
Amr b. Meymûn’un rivayetindeki çelişki iddiası, Buhari ve Müslim’in hadis kitaplarındaki rivayetlerin tamamının doğrudan Peygamber Efendimiz’den (s.a.v.) olduğu anlayışıyla çelişiyor gibi görünmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Sahih Buhari ve Sahih Müslim’de yer alan hadislerin tamamı doğrudan Peygamber Efendimiz’den rivayet edilmiştir. Amr b. Meymûn gibi sahabe olmayan kişilerin rivayetleri ise genellikle sahabe veya tabiinden nakledilen hadislerin açıklaması, şerhi veya olayın kendisine dair ilave bilgiler şeklindedir ve doğrudan Peygamber’e isnat edilmez.
Deliller
Kur'an ve hadislerde doğruluk ve güvenilirlik esastır. Buhari ve Müslim’in titizliği, hadislerin sahih olma şartlarını yerine getirmeleriyle bilinir.
“Bugün size dininizi tamamlayıp, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçtim.” (Kur'an, Maide, 5/3)
“Ben ancak bir beşerim; size ancak gördüğüm kadar vahiy gelir.” (Hadis, Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Amr b. Meymûn’un rivayeti, genellikle hadis metninin kendisi değil, hadisle ilgili bir olaya veya açıklamaya dair olabilir. Buhari ve Müslim’in kitaplarında yer alan hadisler, isnad zinciriyle Peygamber Efendimiz’e kadar ulaşan rivayetlerdir. Amr b. Meymûn’un gördüğü veya anlattığı olaylar, hadis metninin dışında kalan ve doğrudan Peygamber’e isnat edilmeyen açıklamalar veya rivayetlerdir. Bu durum, hadislerin doğruluğunu veya Buhari ile Müslim’in güvenilirliğini zedelemez. İmam Nevevî’nin de belirttiği gibi, Sahih Buhari ve Sahih Müslim’de yer alan hadislerin tamamı Resûlullah’a ait olup, bu kitaplarda yanlışlık veya uydurma yoktur. Dolayısıyla Amr b. Meymûn’un rivayeti, hadis metninin kendisi değil, hadisle ilgili başka bir durumdur ve bu nedenle çelişki oluşturmaz.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de Buhari ve Müslim’in sahih hadis kitaplarına büyük önem verir. Ancak bazı alimler, Amr b. Meymûn gibi kişilerin rivayetlerinin hadis metninden farklı bir mahiyette olduğunu ve bunların hadis metniyle karıştırılmaması gerektiğini vurgularlar. Bu konuda ihtilaf yoktur; hadislerin doğruluğu ve Buhari-Müslim’in güvenilirliği ümmetçe kabul görür.
Sonuç
Değerli Müslüman, Amr b. Meymûn’un rivayeti hadis metninin kendisi değildir ve Buhari ile Müslim’in sahih hadislerinde herhangi bir çelişki veya yanlışlık yoktur. Hadisleri doğru anlamak için isnad ve metin ayrımına dikkat etmek gerekir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
